ویلا نور و شفافیت اثر علیرضا خداداد، مهدی آشوری

چهارمین شب معماران، فینالیست و راه یافته به مرحله‌ی دفاع از آثار دوازدهمین طراحی داخلی ایران بخش ویلایی، 1403

The Blue Line Villa / Alireza Khodadad & Mehdi Ashouri

پروژه ویلای نور و شفافیت واقع شده در یکی از روستاهای شهرستان فشم بوده که هم جواری های آن از ضلع شمال با گذر اصلی، ضلع جنوبی با رودخانه، ضلع شرقی با پلاک همسایه و بخشی از ضلع غربی با رودخانه و بخش دیگر پلاک همسایه می باشد. توپوگرافی زمین به گونه است که از سمت جاده (ورودی اصلی) به سمت رودخانه اختلاف ترازی بیش از 16 متر وجود داشته که همین موضوع باعث ایجاد فرم پلکانی بنا شده و در داخل ویلا، فضاها با کاربری های مختلف در 4 تراز (طبفه) واقع شده بود.

مساله اصلی
محدودیت دید و عدم نفوذ نور در طبقات، ناخالصی فضاها، آلودگی های بصری داخلی و حس تاریکی و سردی فضاهای مختلف و هم چنین کیفیت پایین ساخت اولیه، در عین کامل بودن تمام امکانات رفاهی از مهم ترین عواملی بود که کارفرمای پروژه در ابتدا تصمیم بر تخریب سازه موجود و ساخت مجدد ویلای دلخواه گرفت و در ادامه با ارائه‌ی پیش طرح‌ها از سوی طراح، کارفرما متقاعد به انجام تغییرات و بازسازی پروژه مذکور گرفت که پاسخگویی مناسب به مشکلات ذکر شده، دغدغه اصلی طرح و تولید کانسپت پروژه بوده است.

شکل گیری ایده
توجه به قرارگیری بنا در موقعیت جغرافیایی بسیار خاص که دید در راستای جنوب و جنوب غرب را به دره و رودخانه به صورت تواماً فراهم ساخته، یکی از مهمترین نقاط قوت این پروژه (از لحاظ دید های داخل) می‌باشد. به همین دلیل تمرین و ارئه راهکار در راستای افزایش میزان شفافیت به منظور استفاده از این دید و افزایش میزان ورود نور کنترل شده به درون فضاها از جبهه‌های مختلف و ایجاد حس زندگی در فضاهای داخلی از جمله مهمترین عناصر مشخص کننده روند پیش رو طراحی پروژه مذکور بوده است. همچنین چالش و دغدغه برای ارتقای کیفیت فضایی ورود نور در طبقات مخصوصا طبقه منفی دو موضوعی بود که ارائه پاسخ مناسب به آن هم راستا با ایده‌ی کلی پروژه بوده است. دقیقا موضوعی که بنای موجود قبلی بهره‌ای از آن نبرده بود و کارفرما را به فکر تخریب بنا و ساخت ویلایی نو در همین محل انداخته بوده است.

پیاده سازی ایده
به منظور پیاده سازی ایده‌های مذکور، سازه اصلی پروژه مورد بررسی قرار گرفت. تغییر توده‌های پر در مقطع طولی به توده‌های خالی و شفاف، یکی از مهم ترین تصمیمات طراحی جهت ورود نور به طبقه‌ی -2 بوده است. به منظور ایجاد حس سرزندگی در فضای استخر که عملا به دلیل سردی و بی روحی فضا در کنار مشکالت فنی آن مدتی بی استقاده مانده بود، اقدام به گودبرداری و عقب نشینی دیوار حائل شمالی شد و نهایتا با تعبیه نورگیری از سقف که این امکان از فضای خالی ایجاد شده در دل پروژه بدست آمده و اجرای دیوار سبزی به مساحت 40 مترمربع و هم چنین الحاق بالکنی به سمت حیاط اصلی به منظور پیوند فضای بسته استخر با فضای باز، تغییراتی کالبدی در راستای افزایش کیقیت فضایی، ابعادی و بصری در فضای مذکور ایجاد گردید.
سالن اصلی ویلا که در طبقه -1 واقع شده بود، دارای پنجره هایی آپارتمانی بود به نحوی که کمترین بهره را از دید و منظر خاص آن بستر می برد و درون ویلا به اندازه‌ی یک آپارتمان معمولی تاریک و سرد و مملو از جزئیات اضافی بود که فرصت لذت بردن از یک ویلا در این بستر و موقعیت خاص را از مخاطب و بهره بردار آن سلب کرده بود. همچنین قرارگیری شاه نشین به صورت نیم طبفه در بالای آشپزخانه به نحوی بود که نه خود شاه نشین از ا کیفیت فضایی مطلوبی بخوردار بود و نه آشپزخانه که در زیر آن واقع شده بود. ارتقاع کوتاه آشپزخانه از یک سو و دلگیزی شاه نشین و همچنین تاریک بودن این قسمت از سالن، طراح را به آن داشت تا با راهکاری جدید و حفظ کالبد فضای قبلی با استفاده از اسکای لایت سقف در بالای شاه نشین و همچنین استفاده از متریال شیشه ای در کف آن، حس پویایی، سرزندگی را یه این 2 فضای قبلی اضافه کند و شاه نشینی که قبلا توسط کارفرما به فضایی به استفاده بدل شده بود، امروز به عنوان اولین مقصد کافرما مورد استفاده قرار می گیرد. تاثیر این اتفاق و ورود نور به فضا از این جبهه از سالن به همراه افزایش میزان بازشو در این طبقه و اضافه کردن تراس جنوبی در امتداد سالن و رو به رودخانه، گویی کل طبفه -1 را با همان کالبد گذشه ولی در بهترین وضعیت خود قرار داده نا پروژه و مخاطب بیشترین بهره را از خواستگاه آن ببرند.

❖ شکل گیری پروژه

ورود به بنای پروژه در تراز همکف بود و طبقات اصلی در زیر همکف قرار داشتند. از آن جایی ورودی بنا در راستای ورودی خیابان به ملک بود، تصمیم بر آن شد تا محل ورودی به بنا با 90 درجه چرخش در ضلع جنوبی انجام شود تا دید مستقیم به داخل از محوطه محدود شود.
از دیگر موارد که طبق برنامه فیزیکی درخواستی کارفرما بود، افزایش تعداد خواب های ویلا اعلام شده بود. تبدیل فضای انباری های مختلف طبقه 1- (زیرزمین پارکینگ همکف) به 3 سویت مهمان مجزا نیز از دیگر از اقداماتی بوده است که از نظر عمکردی در بنا انجام شده است. نورگیری این فضاها از همان ایجاد توده خالی در مرکز بنا بدست آمد که پیش تر در مورد تامین نور فضای استخر از این توده خالی برای طبقه -2 صحبت شد.
تاسیسات قبلی پروژه به صورت موتورخانه ای بوده و سیستم سرمایش آن ترکیب پنکه و اسپیلت، سیستم گرمایش ترکیب فن کوئل، گرمایش از کف و شوفاژ بوده است که به منظور افزایش کیفیت فضایی متناسب با تغییرات پیشنهادی، به سرمایش داکت اسپیلت، تغییراتی در گرمایش از کف و تعمیر موتورخانه اقدام و  پیاده سازی گردید.
تغیبرات اساسی در اتاق خواب های طبقه -2 و تبدیل سالن ورزش به مستر اصلی پروژه در ضلع جنوب و رو به رودخانه از دیگر اقدامات انجام شده در کالبد ویلای قدیمی بود. استفاده از رنگ های سفید و توسی و حذف تزئیات قدیمی بنا و استفاده از فرم ها و سطوح خالص از جمله اقداماتی بود که مخاطب را در داخل فارغ از توجه به المان های زائد، به استفاده هرچه بیشتر از لوکیشن پروژه، نور و منظر دعوت می کرد.
کلیه اقدامات ذکر شده منجربه شکل گیری پروژه در راستای پاسخ به مسئله اصلی پروژه با نگاه به ایده و طرحمایه آن شد و نهایتا طرح ارائه شده به کارفرما با در برگیری تمامی موارد ذکر شده  در قبل، کارفرما را بر آن داشت تا با بودجه ای محدود تر، تمامی خواسته های خود و حتی فراتر از آن را در کالبد همان ویلای قدیمی به دست آورده و تجربه ای جدید و توصیفی نو از بستر پروژه داشته باشد.

چهارمین شب معماران ایران، 1403

_______________________________________

نام پروژه: بازسازی ویلای “نور و شفایت”
مکان: تهران، فشم، حدفاصل روستای آبنیک و زایگان، پلاک 8
طراح : استودیو معماری دفتر دوم
معماران مسئول : علیرضا خداداد، مهدی آشوری
همکاران طراحی : گلنوش طهرانی، سارا قدیمی، مرتضی عباس پور
سال شروع و خاتمه پروژه : 1399-1400
کاربری قبلی و فعلی : ویلا
مساحت زمین : 1077 مترمربع
مساحت زیر بنا : 1228 مترمربع
سازه : کوروش آشوری
تاسیسات مکانیکی : حسین صنایعی
تاسیسات الکتریکی : رسول گراوند
مجری : مجید آشوری (شرکت شالوده سازان امروز)
کارفرما : بخش خصوصی
راه های ارتباطی:
ایمیل: Secondoffice_arch@yahoo.com
اینستاگرام: Second.Office

Project Name: “Light and Transparency Villa”
Location: No.8, Fasham road, Tehran, Iran
Archtect: Second Office Architecture Studio
Principal Architects: Alireza Khodaadad, Mahdi Ashoori
Design team: Golnosh Tehrani, Sara Ghadimi, Morteza Abaspoor
Years: 2020 – 2021
Current and Previous Function: Villa
Land Area: 1077 M²
Building Are: 1288 M²
Electrical Engineer: Eng. Geravand
Mechanical Engineer: Eng. Sanayei
Civil: Eng. Kourosh Ashoori
Construction : Shalodes sazan Emroz Co.
Client: Private sector

Light and Clarity Villa project is located in one of the villages of Fasham city, and its neighbors are from the north side with the main crossing, the south side with the river, the east side with the neighbor, and part of the western side with the river and the other part with the neighbor. The topography of the land is such that there is a level difference of more than 16 meters from the side of the road (main entrance) to the river, which has caused the creation of a staircase form and inside the villa spaces with different uses are located on 4 levels (floors).
Main Design Problems:
Limitation of visibility and lack of light penetration in the floors, impurity of the spaces, internal visual pollution and the feeling of darkness and coldness of different spaces, as well as the low quality of the initial construction, despite the completeness of all amenities, were among the most important factors that the client of the project initially decided on Demolition of the existing structure and rebuilding of the desired villa took place, and further, with the presentation of preliminary plans by the designer, the client was convinced to carry out the changes and reconstruction of the mentioned project, that the proper response to the mentioned problems was the main concern of the design and production of the project concept.
Idea and Concept Creation:
Paying attention to the location of the project in a very special geographical position, which provides a wonderful view to the south and southwest to the valley and the river, is one of the most important strengths of this site and project (in terms of internal views). For this reason, practicing and presenting a solution in order to increase the level of transparency in order to use this vision and increase the amount of controlled light entering the spaces from different facades and creating a sense of life in the interior spaces are among the most important elements that determine the upcoming process of project design. Also, the challenge and concern for improving the spatial quality of light entering the floors, especially the basement’s floors and providing a suitable answer to it was in line with the overall idea of ​​the project. Exactly the issue that the previous existing building did not benefit from and made thec client think of demolishing the villa and building a new villa in the same place.
Idea Construction:
In order to implement the mentioned ideas, the main structure of the project was examined. Changing the filled masses in the longitudinal section to empty and transparent masses has been one of the most important design decisions for the entry of light into the 2^nd basement floor. In order to create a sense of vitality in the swimming pool area, which had been left unused for some time due to the coldness and despondency of the space in addition to its technical problems, excavation and retreat of the northern retaining wall was carried out, and finally, by installing skylight from the roof and this possibility due to the void created in the heart of the project. After that the implementation of a green wall with an area of ​​40 square meters, as well as the addition of a balcony to the main yard in order to connect the closed space of the pool with the open space, physical changes were made in order to increase the spatial, dimensional and visual quality of the said space.
The main hall of the villa, which was located on the 1^st basement floor, had apartment windows in such a way that it took the least advantage of the special views of that site, and the inside of the villa was as dark and cold as a normal apartment and full of extra details, which had deprived the users to enjoy a villa in this context and special situation. Also, the placement of the Shahneshin in the form of a half-floor above the kitchen was such that neither the Shahneshin itself had a favorable spatial quality, nor the kitchen that was located below it.
The short height of the kitchen on the one hand and the charm of Shahneshin as well as the darkness of this part of the hall prompted the designer to come up with a new solution and preserve the body of the previous space by using a skylight on the roof above the Shahneshin and also using glass material on its floor, which adds a sense of dynamism and vitality to these spaces, and Shahneshin, which was previously never used by the client, is now used as the client’s first destination. The impact of this incident and the light entering the space from this side of the hall along with the increase in the amount of opening on this floor and the addition of the southern terrace along the hall and facing the river, it is as if the entire 1^st basement floor has passed with the same body but in its best condition in order to give the best experience to its users and client
Final Project Result:
The entrance to the project building was at the ground level and the main floor of villa was located below. From that place, the entrance to the building was in line with the entrance of the street to the property, it was decided to make the entrance to the building with a 90 degree rotation on the east side to limit the direct view to inside from the yard.
Among other things, according to the physical plan requested by the client, an increase in the number of bedrooms in the villa was announced. The conversion of various storage spaces on the 1^st basement floor (ground floor parking basement) into 3 separate guest suites is one of the measures that have been carried out in terms of functionality in the building. The lighting of these spaces was obtained from the creation of an empty mass in the center of the building, which was previously discussed about the provision of light for the pool area from this empty mass for the 2^nd basement floor.
The previous facilities of the project were in the form of a mechanical room, and its cooling system was a combination of fan and split, the heating system was a combination of fan coil, floor heating and heating, in order to increase the quality of space according to the proposed changes, to split duct cooling, changes in floor heating And the repair of the mechanical room was carried out.
Basic changes in the bedrooms on the 2^nd basement floor and the transformation of the gym into the main master of the project on the south side and facing the river were other actions carried out in the body of the old villa. The use of white and gray colors and the removal of old decorations of the building and the use of pure forms and surfaces were among the measures that invite the audience to use the project’s location, light and view as much as possible without paying attention to unnecessary elements.
All the mentioned actions led to the formation of the project with the answer to the main problem of the project by looking at its idea and concept, and finally the design which presented to the client by including all the things mentioned before, prompted the client to use it with a more limited budget, get all his wishes and even more in the body of the same old villa and have a new experience and a new description of the project platform.