ویتو لانژ (بازسازی کافه ویتو) اثر آرش ضیاء، فینالیست و راه‌یافته به مرحله دفاع از آثار یازدهمین طراحی داخلی ایران، 1402
هجدهمین دوره‌ی مسابقه‌ی بین‌المللی دانشجویی معماری AYDA

معماری سبز، دفتر مرکزی جهانی مرسی کورپس اثر دفتر معماری تی‌اچ‌ای آرکیتکچر

Mercy Corps Global Headquarters / THA Architecture

بنای Mercy Corps Global Headquarters نه تنها دفتر مرکزی یک سازمان بین‌المللی بشردوستانه است، بلکه بیانی معماری از همبستگی، پایداری و بازآفرینی شهری به‌شمار می‌آید. این ساختمان که در پورتلند، ایالت اورگن (Portland, Oregon) قرار دارد، در سال ۲۰۱۰ به‌عنوان خانه‌ی جدید سازمان مرسی کورپس طراحی شد تا در عین پاسخ‌گویی به نیازهای عملکردی یک نهاد جهانی، نمادی از شفافیت، همکاری و مسئولیت اجتماعی باشد. معماران THA Architecture با احیای بنای تاریخی قرن نوزدهمی و افزودن سازه‌ای نو، زبانی معاصر اما همدل با گذشته پدید آوردند. نمای سفالی قرمز و شبکه‌ی شفاف شیشه‌ای نه‌تنها بازی نور و سایه را در دل شهر زنده می‌کند، بلکه استعاره‌ای از «بافتِ همکاری» است که فلسفه‌ی وجودی مرسی کورپس را بازتاب می‌دهد. در پیوند میان بنای تاریخی و الحاقیه‌ی مدرن، این پروژه داستانی از احیای شهری و همزیستی گذشته و آینده را روایت می‌کند؛ جایی که معماری، زبانِ همدلی و تغییر می‌شود.

سازمان مرسی کورپس (Mercy Corps) در اکتبر سال ۲۰۱۰ به دفتر مرکزی جدید خود در پورتلند، ایالت اورِگن (Portland, Oregon) نقل مکان کرد. زمان آن رسیده بود که این سازمان، که تمرکز خود را بر امداد در بلایا و توسعه‌ی اقتصادی  گذاشته است، کارکنانش را از پنج دفتر پراکنده به زیر یک سقف واحد بیاورد. هیچ‌کس نمی‌دانست تنها سه ماه بعد زلزله‌ی ویرانگر هائیتی  رخ خواهد داد — حادثه‌ای که کارکنان را وادار به حالت آماده‌باش کامل کرد.

مدیرعامل مرسی کورپس، نیل کِنی-گایر (Neal Keny-Guyer) ، توضیح می‌دهد:

«در همه‌جا گروه‌ها در حال گردآمدن برای سازمان‌دهی تدارکات، همکاری با اهداکنندگان و پشتیبانی از فعالیت‌های ما در هائیتی بودند. همکاری‌ها با حضور همه در یک ساختمان و با ماهیت باز فضا تقویت شد.»

علاوه بر این مزایا، ساختمان جدید جان تازه‌ای به محله‌ای آسیب‌دیده در پورتلند بخشید — منطقه‌ای که با جرم و بی‌خانمانی دست‌وپنجه نرم می‌کرد و مرسی کورپس قصد داشت آن را اشغال و احیا کند. این سازمان خواستار ساختمانی سبز بود که ارزش‌هایش را بازتاب دهد، از این‌رو با دفتر معماری THA Architecture  که در پورتلند مستقر است و به طراحی پایدار شهرت دارد، همکاری کرد. دامنه‌ی پروژه شامل بازسازی ساختمان چهارطبقه‌ی ۴۲٬۰۰۰ فوت مربعی پارکر–اسکات (Parker-Scott) ، ساخته‌شده در سال ۱۸۷۸، و افزودن بنایی با ابعاد مشابه به آن بود. دو ساختمان در مجموع یک‌چهارم بلوک شهری را اشغال می‌کنند و با شبکه‌ی شهری غالب منطقه هماهنگ‌اند. بخش جدید ساختمان در شرق به سوی رودخانه‌ی ویلامِت (Willamette River) گشوده می‌شود و دارای نمای شیشه‌ای پرده‌ای (glazed curtain wall) است که شبکه‌ای موزون پدید می‌آورد.

به گفته‌ی دیوید کِلتنِر (David Keltner) از THA:

«الگوهای مختلف در تیرگی و شفافیت پنجره‌ها، جذب حرارت خورشید را محدود می‌کنند و از کشیدگی عمودی نما می‌کاهند.»

این پنجره‌ها دیدی گسترده به رودخانه و پارک ساحلی فراهم می‌کنند و نور طبیعی فراوانی را به دفاتر باز می‌تابانند؛ در حالی‌که دفاتر مدیران اجرایی در کنار فضا جای گرفته‌اند تا فرهنگ برابرگرایانه‌ی مرسی کورپس  حفظ شود. افزوده‌ی جدید، چه در معنای واقعی و چه استعاری، از طریق پوسته‌ی باران‌گیر (rain screen) با کارایی بالا در بیرون، با بنای آجری قدیمی در ارتباط است؛ نمایی که از نظر رنگ، مقیاس و تناسب با همتای تاریخی خود همخوان است. معماران مشاهده کردند که کارکنان مرسی کورپس از کشورهای محل خدمتشان سبد، پارچه و منسوجات سنتی  گردآوری و در فضا به نمایش می‌گذارند. این مشاهده الهام‌بخش استعاره‌ی «بافت» شد که در طراحی نمای بیرونی نقشی ترکیبی یافت.

توماس هَکِر (Thomas Hacker)، بنیان‌گذار THA، می‌گوید:

«دیوارهای سفالی قرمز به صفحات پلکانی تقسیم شده‌اند که با سایه‌بان‌های خورشیدی درهم تنیده‌اند تا صفحات بافته‌شده و پویا پدید آورند.»

مرسی کورپس طبقه‌ی نخست را به جامعه اختصاص داد؛ جایی که مرکز یادگیری، فروشگاه، گالری، فضای چندمنظوره و دفتر مرسی کورپس نورث‌وِست (Mercy Corps Northwest) ، به‌عنوان خدماتی برای جامعه‌ی مهاجران محلی، قرار دارد. طبقات بالایی محل کار کارکنان مرسی کورپس است و بنیاد لِمِلسون (Lemelson Foundation) که بخشی از مالکیت ساختمان را دارد، ۵٬۵۲۵ فوت مربع از فضا را اشغال کرده است.

به گفته‌ی ویل دَن (Will Dann) از THA:

«علاقه‌ی بنیاد لملسون به نوآوری و فناوری، پشتیبانی مالی و انرژی لازم را برای ساخت این بنا فراهم کرد تا بتواند به گواهی LEED-Platinum  دست یابد.»

ورودی اصلی به آتریومی با پلکان دایره‌ای چشمگیر  باز می‌شود که تا بالاترین طبقه امتداد دارد و تمام طبقات را به‌هم متصل می‌کند — بیانی فیزیکی از سبک کاری تعاملی سازمان.

هَکِر توضیح می‌دهد:

«پلکان مرکزی را طوری طراحی کردیم که حرکت به همه‌ی نقاط ساختمان ممکن باشد و فرصت دیدارهای تصادفی میان کارکنان افزایش یابد.»

در این نقطه است که قدیم و جدید در هم می‌آمیزند  — بنای تاریخی با سازه‌ی تازه ادغام می‌شود.

به گفته‌ی دان گدِس (Don Geddes) از Walsh Construction:

«یکی از چالش‌های پروژه، ترکیب بنایی قدیمی بود که نیاز به مقاوم‌سازی کامل لرزه‌ای داشت با بنای جدید، به گونه‌ای که هر دو به عنوان یک فضای هماهنگ عمل کنند.»

این هدف با برشی عمودی از بالا تا پایین  برای اتصال دو ساختمان و ارتقای لرزه‌ای سازه‌ی قدیمی  محقق شد.

به گفته‌ی رَندال تُما (Randall Toma) از شرکت ABHT Structural Engineers:

«دیوارهای برشی بتنی درجا و شاتکریت، سیستم مقاوم جانبی ساختمان را تشکیل می‌دهند. تیرهای فولادی که در چارچوب چوبی ساختمان قدیمی جای گرفته‌اند، به فولاد سازه‌ی جدید متصل شده‌اند.»

هسته‌ی مرکزی ساختمان همچنین به‌عنوان دودکش تهویه (stack ventilator) عمل می‌کند و از سامانه‌ی تبادل حرارتی با راندمان بالا  بهره می‌برد؛ سامانه‌ای که در آن

«هوای تهویه و تخلیه از طریق حسگرهای دی‌اکسید کربن تنظیم می‌شود. پمپ‌های حرارتی برای تنظیم دمای فضاهای اشغال‌شده و انتقال گرما میان آن‌ها تحت بارهای متفاوت به‌کار می‌روند»،

به گفته‌ی راب شنارِ (Rob Schnare) از شرکت Glumac.

طبقات بالایی دارای امکانات رفاهی متعدد از جمله فضای استراحت روباز و بام‌های سبز هستند که دمای ساختمان را کاهش داده، رواناب‌ها را تصفیه کرده و زیستگاه طبیعی را بازمی‌گردانند. در مجاورت مرکز شهر، گزینه‌های گوناگون حمل‌ونقل  برای کارکنان فراهم است. این ساختمان، در تجسم شعار محبوب مرسی کورپس از گاندی که می‌گوید:

«خودت آن تغییری باش که می‌خواهی در جهان ببینی»،

به کاتالیزوری برای دگرگونی در محله، در توانایی سازمان برای تعامل با نیروهایش، و در عملکردی کارآمد  بدل شده است.

Mercy Corps moved into its new Portland, Oregon, headquarters in October 2010. It was high time the organization, which focuses on disaster relief and economic development, consolidated its employees from five disparate offices. Little did they know the devastating earthquake in Haiti was three months away, a turn of events that would require their workforce to go on high-alert. “Everywhere, people were gathering in teams organizing logistics, working with donors, supporting our activities on the ground in Haiti. The collaboration was enhanced by having everyone in one building and by its open nature,” explains Mercy Corps CEO Neal Keny-Guyer. In addition to these benefits, the building brought new life to a struggling neighborhood in Portland, an area riddled by crime and homelessness and one that Mercy Corps intended to occupy and nurture. The organization wanted a green building that would reflect its values, so they engaged Portland-based THA Architecture, known for sustainable design. The scope involved restoring the existing four-story 42,000-square-foot Parker-Scott building, built in 1878, and adding a similarly sized addition to it. Together, the two buildings occupy a quarter block, respecting the dominant grid of the area. The new addition faces the Willamette River on the east with a glazed curtain wall that creates a rhythmic grid. “Patterns of different window opacities limit solar gain and break up the verticality of the elevation,” says David Keltner of THA Architecture. The windows allow views to the water and riverfront park, bringing abundant natural light into the open offices—executive offices are tucked to the side, respecting Mercy Corps’s egalitarian culture. The addition connects literally and figuratively to its redbrick mate through a high-performance rain screen on the exterior, resembling its companion in color, scale, and proportion. The architects observed that Mercy Corps staff collected and displayed baskets, cloth, and tapestries. from the countries they serve. This led to the metaphor of weaving as a compositional focus on the exterior. “The red terra-cotta walls are broken into staggered panels latticed with sun shades to form dynamic woven panels,” explains founding partner Thomas Hacker of THA. Mercy Corps dedicated its first floor to the community, where a learning center, store, gallery, multipurpose center, and Mercy Corps Northwest, a service for the local immigrant population, are located. The upper floors accommodate Mercy Corps’s workforce with 5,525 square feet occupied by Lemelson Foundation, part-owner of the building. “Lemelson’s interest in innovation and technology brought funding and momentum to the building, so it could afford to seek and achieve LEED-Platinum certification,” says Will Dann of THA. The main entrance opens to an atrium, where a dramatic circular stairway leads to the top of the building connecting all the floors, a physical expression of the organization’s interactive work style. “We designed the central stair to allow movement to all corners of the building and to increase opportunities for chance meetings,” explains Hacker. It is here that old meets new—the existing building merges with its new companion. “One of the challenges of the project was combining an existing building requiring a full seismic upgrade with a new building, making them work as one coordinated space,” comments Don Geddes of Walsh Construction. was accomplished by cutting a swath from top to bottom, thus connecting the buildings, and seismically upgrading the old. “New cast-in-place concrete and shotcrete shear walls serve as the lateral force-resisting system for the building. Steel beams integrated into the existing structure’s wood-floor framing connect to the steel in the new structure,” explains Principal Randall Toma from ABHT Structural Engineers. The core also functions as a stack ventilator for the building, which employs a high-efficiency heat-exchange system where “relief and ventilation air are modulated via carbon dioxide sensors. Heat pumps are used to condition the occupied spaces and transfer heat between them under different loads,” explains Rob Schnare of Glumac. The upper floors provide ample amenities including an outdoor relaxation space and green roofs that keep the building cool, filter runoff, and restore habitat. Adjacent to downtown, numerous transportation options are available to employees. Living up to Mercy Corps’s favorite slogan from Gandhi, “Be the change you wish to see in the world,” this building is a catalyst for change in the neighborhood, in the organization’s ability to engage its workforce, and in efficient performance.

مدارک فنی