بوتیک هوم سعید اثر مازیار صارمی، فینالیست و راه یافته به مرحلهی دفاع از آثار ششمین دوسالانهی معماری ایران بخش ویلایی، 1403
معماری سبز، خانهای در شعر سکوت: «خانهی ایپسسیو» اثر استودیوی Karawitz Architecture مرکز خرید لباس زنانهی ماهر، اثر علی حمیدی مقدم
“MAHER” Women’s Apparel Store
موضوع پروژه:
موضوع بازسازی و طراحی داخلی مرکز خرید لباس زنانه “ماهر” با سابقهای بیش از 60 سال در شهر همدان میباشد بخشی از ساختمانی با ارزش و با قدمت 40 ساله میباشد.که طی سالیان تغییراتی در فضای داخلی اش ایجاد شده بود بطوریکه این تغییرات ، محدودیتهای فضایی و تاسیساتی را ایجاد کرده بود .از طرفی سازه فلزی ساختمان هم با توجه به زمان ساخت بنا قابل اطمیتان نبود.
موقعیت شهری:
این ساختمان در مجاورت میدانی که مقبرة پزشک و فیلسوف مشهور “بوعلی سینا” در آن قرار دارد، واقع شده است. که به همین دلیل این منطقه شهری توریستی است و همواره توریستها و شهروندان در آن محدوده برای خرید و گردش حضور دارند. این موضوع در شکلگیری ایده طراحی بسیار موثر بود.
طرح مسئله:
ابتدا اولین مسئله را به اینصورت طرح کردیم که : چگونه می توان در یک مرکز خرید لباس زنانه معیار حضور مشتریها و انتخابشان ، آدمها با هر ویژگی ظاهری باشند نه مانکنهای خوش قد و قامت پشت ویترین ، بطوریکه آدمهای غیر استاندارد مانکنی هم دیده شدن را تجربه کنند ؟
ودر ادامه ، مسئله دیگری که با توجه به موقعیت شهری آن مکان طرح کردیم این بود که : چگونه آن فضای داخلی میتواند در ادامه فضای شهر باشد و یا با شهر پیوند داشته باشد تا اثر شهر در آن فضا و اثر بر شهر درک شود؟ که مهمترین عامل این پیوند همان وجه مشترک شهر و ساختمان یعنی نمای شیشه ای این فروشگاه می باشد که می بایست پاسخ را در آن جستجو کرد . و از طرفی مسئله دیگری که طرح کردیم آن بود که : در چه صورت با حذف کاربری فروشگاه لباس زنانه را از این فضای تجاری ، بستر مناسبی برای پرسهزنی افراد در ادامه شهر ایجاد کرد بطوریکه افراد با آن فضا همانند بخشی از فضای شهری رفتار کنند چرا که آنچه افراد را مجدداً به یک فضای عمومی چه شهری و چه تجاری بمنظور خرید، گشت و گذار و یا تفریح ترغیب میکند، رویداد و خاطره از آن فضاست.
پله عظیمالجثه الحاقی (در مسیر ویترین که بالاترین پاگردش نقش بالکن دارد) :
در این ساختمان و در سالیان قبل یک بالکن غیر استاندارد سازه ای در داخل فضا وجود داشت که در حین بازسازی به دلیل مشکلات سازهای، آن را تخریب کردیم. آنگاه به یک فضای یکپارچه با ارتفاع 5/5 متر تبدیل شد. در این فضای مرتفع و در امتداد شهر یک دستگاه پله که خود حجمی مستقل و ایستا ، قرار دادیم . بطوریکه این حجم مستقل و الحاقی به حجم ساختمان اصلی متصل نیست (که بار اضافی به بخشهای نا مطمئن سازه ای ساختمان وارد نمی کند ) و از جناح های مختلفش با دیوارهای بنای اصلی 50 سانتیمتر و در جناح دیگرش از شیشه نما 25 سانتی متر فاصله دارد.
این پله عظیمالجثه، فضاهایی متنوع و با کاربردهای مختلف در داخل فضای اصلی با ارتفاع 5/5 متر ایجاد میکند به طوریکه افراد در بدو ورود میتوانند از مسیر پله ای که از داخل ویترین شیشهای فروشگاه میگذرد، حرکت کنند و در پاگردهای مختلف آن بایستند ، نظاره کنند و یا در بالاترین سطح آن که بزرگترین پاگرد این پله است (و به نحوی نقش بالکن می تواند داشته باشد ) ، متوقف شوند.
ویترین مکانی برای عبور آدم ها از روی پله عظیم الجثه نه محل قرارگیری مانکنها (که مشخصه بارز فروشگاههای لباس می باشند) – جای مانکها با آدمها عوض شدند :
همواره در فروشگاههای لباس زنانه، مانکنها در پشت ویترین فروشگاه قرار میگیرند تا عابرین و مشتریها با دیدن لباسها به تن مانکنها جذب فروشگاه شوند. اما در فروشگاه ماهر در پشت ویترین مانکنهای خوش قد و قامت در داخل ویترین نیستند و به جای آن عابرین آدمهایی را پشت ویترین میبینند که از پلهای در داخل ویترین و در بدو ورود به فروشگاه عبور میکنند و یا میایستند و یا حتی مینشینند و فقط بخاطر آدم بودنشان پشت ویترین قرار می گیرند . آنها شاید آدمهای چاق ، لاغر ، کوتاه و ……. باشند و قابل تماشا . از طرفی از نگاه درون آدمهای چاق ، لاغر با اعتماد به نفس پایین شان و با خصوصیات غیر استاندارد دنیای مانکنها (که این مقایسه دغدغه آدم امروز است ) ، وقتی در پشت ویترین و در معرض تماشای عابرین قرار می گیرند هم با ترس خودشان مواجه می شوند و هم خرسند از دیده شدن . همانطور که عابرین از بیرون ، آنها را میبینند، آنها هم عابرین را مشاهده میکنند. چرا که جای “مانکنها” و “آدمها” جابهجا شده است.
دیگر در فروشگاه ماهر معیار جذب عابرین در خیابان به داخل فروشگاه، لباسهای تن مانکنهای خوش قد و قامت نیستند بلکه عبور آدمها در مسیر پله از داخل ویترین که از بیرون نمایان هست، برایشان جلب توجه میکند، تا آن را به یک شاخص و وجه تمایز برای مشتریان و عابرین در خیابان تبدیل کند. مانکنها در سطح فروشگاه پراکنده شدهاند و جای آدمها را گرفتهاند!
در واقع در این پروژه به یک موضوع اجتماعی اشاره کردیم و بهنحوی ، نقد و تفسیر اجتماعی تعامل و تقابل آدم و مانکن را از طریق فضای معماری یک فروشگاه لباس زنانه بیان نموده ایم .
لایه دربرگیرنده داخلی ( ایجاد فضای یکپارچه و ایجاد جذابیت بصری در نقاط مختلف فضای اصلی و در مسیر پله عظیم الجثه ) :
در فضای اصلی ساختمان قدیمی که ارتفاع 5/5 متر داشت، یک پوسته (لایه ) مستقل که خود را با فرم دیوارهای آن ساختمان هماهنگ میکند، ایجاد کردیم . بدلیل تعدد شکستگی های ناموزون دیوارهای اصلی محدوده این فروشگاه ، این لایه ، از دیوارهای ساختمان اصلی آفست شده و در نتیجه این آفست ، شکستگی های متعدد و ناموزون دیوار اصلی لطیف تر شده اند و فضایی یکپارچه ایجاد کرده است . پوسته ای یکپارچه که سقف و دیوارهها و کف را در برگرفته و با فرم و بافت خالی های خودش فضائی خاطره انگیز بهوجود آورده است . فضای مابین پوسته و دیوار اصلی به عملکردهای فضای اتاق پرو ، سرویس بهداشتی ، فضای استراحت افراد و فضای سبز اختصاص یافته است . این پوسته مستقل ، یکپارچه و هماهنگ با دیوارهای اصلی بنا ، در سقف ، متخلخل و در ادامه در مجاورت دیوارها خالی های کمتری و در ادامه اش به سمت کف کاملا بسته می شود.
به طوریکه در پیوند با حجم سازماندهنده و عظیمالجثه پلهای ، فضاهای متنوع و جذابیتهایی را برای افراد بوجود می آورد . از طرفی افراد در مسیر پله در هر نقطه جلوه ای خاص از این پوسته و خصوصا سقف که در این مسیر پله فاصله اش زیاد و کم و اندازه اش هم بزرگ و کوچک می شود را با توجه به نوع طراحی آن و جلوه بصری حفره ها در کنار هم مشاهده می کند که حتی در بالا و پایین رفتن های افراد این جلوه ها برایشان متنوع و متفاوت به نظر می رسند. ، ( و همچنین در هر چرخش 360 درجه فرد که در این فضا با توجه به نوع کاربریاش زیاد اتفاق میافتد) . در واقع فرم بخشیدن به فضا به صورت کاملا حجمی و سه بعدی با عمقها، سایه روشنها و تکرارها در بافت آن ، فضایی ویژه را بهوجود میآورد که پتانسیل فضا را فراتر از رفع نیاز افراد به خرید ارتقاء میدهد و آن را به یک فضای مطلوب برای پرسهزنی و گشت و گذار تبدیل میکند که حتی میتواند دغدغه شان خرید نباشد . در واقع تعامل پوسته و حجم پله عظیم الجثه و حضور آدم ها ، فضای خاص این مرکز را بوجود آورده است .
فضاهای پشتیبانی و خدماتی:
در طبقهی همکف فروشگاه یک جعبه الحاقی به اتاق پرو و سرویس در فضای مابین پوسته الحاقی و دیوار اصلی بنا اختصاص یافته است. اتاق پرو دیگری در بالاترین سطح این پله عظیمالجثه و در پاگرد بزرگ بالائی آن بعنوان یک جعبه الحاقی با قاعده مثلثی قرار گرفته است.
هندریلها و رگالها یک ساختار الحاقی به هم پیوسته و یکپارچه:
هندریلهای پلهها و پاگردها و بالکن ( که پاگرد بزرگ پله عظیم الجثه می باشد ) در امتدادشان به رگالها و مکان آویزان کردن لباسها تبدیل میشوند که در مجموع یک ساختار مستقل ، پیوسته ، ممتد و یکپارچه را در کل فضا بهوجود آوردهاند . به طوریکه آنها هم به عنوان عناصر مجزا، ساختار و سازماندهی خاص خود را دارند . چه در بالاترین قسمت و چه در همکف همه آنها (لولههایی) ممتد و یکپارچه و به هم پیوسته میباشند که از خالی 50 سانتی متری مابین حجم پله عظیم الجثه و جداره اصلی عبور می کنند تا رگالهای طبقه بالکن و رگالهای طبقه همکف یکپارچگی و به هم پیوستگی شان حفظ شود .
ستونی در مرکز
تلاشی برای مخفی کردن آن ستون نکردیم بلکه به عنوان المانی مکمل در طراحی کلی فضا و در کنتراست با تخلخل سقف با آن برخورد نمودیم و همچنین در محدوده بندی های داخلی، سیرکولاسیون و جهت گیری ها بعنوان شاخصی برای قرارگیری اجزا مجموعه تاثیرگذار بود.
متریال
سقف : فوم فشرده با روکش سیمان پلیمری + رنگ آکریلیک
دیوارها : ام دی اف + رنگ آریلیک
کف : سرامیک
پله عظیم الجثه : فلز + چوب
نرده ها و رگالها : لوله های فلزی + رنگ کوره ای
قاب چراغهای داخل حفره سقف: فلزی و دست ساز
شاخصه های بارز طراحی معماری مرکز خرید لباس زنانه ماهر
— در نظر گرفتن معماری به مثابه پژوهش
— کاهش عناصر ساختمان به آنچه که اساسی است
— توجه به ارتباط فضای داخل با محیط شهری پیرامون
— فرم بخشیدن به فضا به صورت کاملا حجمی و سه بعدی
— ایجاد ارتباط و پیوند اجزاء اصلی فضا از طریق کنتراست
— قابلیت ایجاد جلب توجه به کاربری بنا بعنوان موضوعی اساسی
— طراحی و توجه به کلیه اجزاء ساختمان
— تبدیل فضای محدود ، بسته و محقر اولیه به فضایی گسترده و وسیع ، که با شناسایی و استفاده از فضاهای پتانسیل و گمشده و بی استفاده وضعیت موجود صورت گرفت .
– – تغییر نگرش به پله بغیر از ارتباط عمودی ( به نسبت حالتهای متداول ) ، بعنوان مکانی ویژه در مجاورت شیشه نمای فروشگاه ( بجای ویترین ) ، محل نشستن ، ایستادن و تماشا کردن ، بالکن (همان بزرگترین پاگرد پله ) و همچنین به عنوان صحنه نمایش آدمها و حتی رسانه ای که حضور افراد داخل فروشگاه را به بیرون و از فاصله دور گزارش می دهد .
– – تعریف دوباره ویترین در فروشگاه های لباس ” زنانه” ( که پیش از این مکانی برای قرار گرفتن مانکن های خوش قد و قامت و ساکن استفاده می شد) به مکان حرکت افراد و نمایش آدمهای غیر – مانکن با هر شرایط و واقعیت ظاهری و اجتماعی ، که جذابیتی برای عابرین در فضای شهری مجاور دارد ..
– – استفاده بهینه از رنگ سفید و خاکستری و چوب بعنوان زمینه ای خنثی و مناسب برای نمایش لباسهای رنگارنگ
– – تفکیک کردن فضاها بدون استفاده از جداکننده ها (به غیر از باکسهای خدماتی ) که فقط ساختار و فرم اجزاء اصلی موجب آن تفکیک فضایی می شود و یا به نحوی پیوند پوسته و پله عظیم الجثه و همچنین فضای مابین پوسته و دیوار اصلی ساختمان منجر به تفکیک فضاها می گردد .
متریال های اصلی :
سقف : فوم فشرده با روکش سیمان پلیمری + رنگ آکریلیک
( که برای اولین بار از این متریال در این وسعت و با این ساختار استفاده شده است )
دیوارها : ام دی اف + رنگ آکریلیک
کف : سرامیک
پله عظیم الجثه : فلز + چوب ( هفت لایی )
نرده ها و رگالها : لوله های فلزی + رنگ کوره ای
قاب چراغهای داخل حفره های سقف : فلزی و دست ساز
چند نکته:
1-اساسی ترین چالشی که برای عملی کردن ایده معمارانه محصول پژوهشمان مطرح بود، مجاب کردن کارفرما بود . از طرفی به نحوی رویکرد سنتی و متداول ویترین را تغییر دادیم . و بالطبع آن شیوه زندگی جدیدی را برای چنین فضاها و کاربریها مطرح می کردیم . پس پذیرش ایده توسط مردم برایمان مهم بود . چون نگاهی که به زن در جوامع مذهبی سنتی در شهرستانی در ایران وجود دارد و طبق آن زن نباید در معرض دید باشد علیرغم اینکه ایده های معمارانمان محصول پژوهشی دقیق بود اما چالش برانگیز بود .
2-قدیمی بودن ساختمان از نظرمسائل سازه ای و تاسیساتی
3- در ارائه ساختار و فرم یکپارچه سقف و دیوار، هم “ایرانی بودن” آن را در نظر داشتیم و هم “مدرن بودن” آن . چرا که پیوند این دو بود که مورد پذیرش مخاطبین و خودمان قرار می گرفت .
4-اجرای لایه یکپارچه سقف و دیوارمی بایست توسط مهندسین و کارگران با تجربه و علاقمند اجرا می شد .
چون برای سانت سانت طراحی و اجرای آن فکر و برنامه ریزی شده بود . پس مهندسین و کارگران می بایست مورد گزینش جدی قرار می گرفتند و همواره در تمام زمان اجرای کار و تمام وقت ناظر و همراه اجرا بود یم .
5- برشهای سقف توسط رباتی که توسط کارآفرینان جوان ایرانی ابداع سده بود انجام شد . اما تا این زمان برای مجسمه های کوچک در مقیاس خُرد مورد استفاده قرار می گرفت . ما پس از مطالعه و بررسی قابلیتها و امکانات این ابزار و روش ، احتمال خطا را به حداقل رساندیم و آن ریسک بزرگ را پذیرفتیم و برای این مقیاس پروژه که مسئله اش پایداری و ماندگاری و دقت بود به اجرا رسیدنش بسیار با اهمیت بود . که برای اولین بار این اتفاق با چنین دستگاه ساده اما موثری رخ داد .
شرکت مهندسین مشاور: روند هماهنگ
معمار مسئول: علی حمیدی مقدم
همکاران: محمدسجاد قادری – یسنا ایزدی – کامران نوایی – حسن اسناوندی – ایرسا خالقی
اجرا : دفتر روند هماهنگ [L]
ماکت: محیا زین الدین
دیاگرام: محمد حسین رحیمیان
عکاس: حامد بادامی
وبسایت: www.harmonic-trend.com
اینستاگرام alihamidimoghadam / harmonictrend
ایمیل: hamidimoghadam@yahoo.com
Name of project: “MAHER” Women’s Apparel Store
Location: “MAHER” Women’s Apparel Store, Bouali Sina Square, Hamedan, Iran
Consulting Engineers Co.: Harmonic Trend [L]
Architect in charge: Ali Hamidi Moghadam
Model: Mahya Zeyneddin
Diagram: Mohamad Hosein Rahimian
Photographer: Hamed Badami
Associates: M. Sajad Ghaderi, Yasna Izadi, Kamran Navayi, Hasan Asnavandi, Irsa Khaleghi
Date of design: December 2015 and January 2016
Date of Construction: February 2016 and March 2016
Built Area: 110 m2
Building Type: Commercial
Construction Company: Harmonic Trend [L]
Budget: 32000 USD
website: www.harmonic-trend.com
instagram alihamidimoghadam / harmonictrend
email: hamidimoghadam@yahoo.com
Project subject
Interior design and reconstruction of “Maher” women’s apparel (clothes – dresses) store, which is a part of a fine 40 years old building. Maher store has been in Hamedan for more than 60 years.
Locality (Location in city)
This building is located next to the circle, which houses the mausoleum of late BOO ALI SINA a well-known doctor and philosopher. This location is a tourist attraction. City dwellers and tourists are wondering around in the area for shopping or otherwise. This point has been a main source for the design idea.
Design description
Design has been formulated in such a way in which store’s internal space is a continuation of city’s space and impact of the city is felt in the store. In fact, if the commercial application of the store is removed, still it could be a proper space for people to wondering around the city and could be taken as a part of city. The experience and memory of a space whether commercial or otherwise motivates people to go back to space, for shopping or entertainment.
Huge staircase, aligned with city
There was a balcony inside the building, which was demolished during the reconstruction, due to structural problems. This created a space with 5.5 meters height. We placed the staircase in this space as an independent object. This object (staircase) is independent, with 50 cm distance from the walls of the main building. The staircase has created diverse spaces with various applications within 5.5 meters height. People could walk through the stairs, which goes through store’s glass showcase, stop at landings of it and look around. They could also stop at the last landing, which is a kind of a balcony.
Showcase, a place for people to go through, not mannequins
Usually, mannequins placed in the showcase to attract people, and customers to the store. However, in MAHER store, mannequins are not placed in a showcase and instead people see some walkers who go through, stop or even sit in the showcase. People from outside watch those inside and those inside watch them outside. In a way, mannequins and people have taken each other place.
In MAHER store, people who go through staircase in the showcase are visible and attracting people from outside not the dressed mannequins. This feature gives a distinctive position to the MAHER store, as mannequins have scattered throughout store.
In this design project, a social topic is addressed and a social expression, evaluation and interpretation of mannequin-ism are done via architectural space.
Inner space skin (membrane)
An independent inner space skin, coordinated with old building’s walls is created in the main space of the building with 5.5 meters height. This is an integral membrane, which covers floor, walls and ceiling and its form and texture are integrated with Persians patterns in a nostalgic way.
In relation to the organizing volume of huge staircase, diversified and attractive spaces are created (in every turn 0f 360 it happens frequently). Depths, shades and repetitions in the texture, creates a particular space which promotes the space potential and people desire for shopping and converts it to a desirable space for wondering around and entertainment.
Supports and services allocations
Fitting room is located at the top of the huge staircase, on a last landing as an attached box with a triangle base. Services and storage spaces are separately located on the store’s ground floor.
Handrails and regales, an integrated and continuous structure
Staircase’s handrails and landings end up to regales and dress hanging location, which make an independent, continuous and integrated structure, while each as an separate object has its own structure and configuration. Either at the top or on the ground floor, all of them are integrated and continuous pipes, which are running at 50 cm distance from the staircase and main membrane.
A central column
We did not try to hide that column and we approached it as an added element in general space design and in contrast with … ceiling. In addition, it was a major factor for laying out elements in internal zoning, circulation and directions.
Materials
Ceiling : compressed foam with polymer cement coating + Acrylic paint
Walls : MDF + Acrylic paint
Floor: Ceramic
Huge Stairs: Metal + Wood
Handrails and regales: Metal pipes + baked paint
Light frames inside the ceiling cavity: Handmade and metallic
Significant features of “MAHER” women’s apparel store architectural design
– Considering architecture as a research
– Reducing the building elements to essentials
– Attention to internal space
– Space formation in a voluminous and three-dimensional way
– Relating and connecting of main items of space through contrast
– Ability to create attraction to structure application as a fundamental subject
– Design and attention to all building elements
– Transforming of small, closed, and confined initial space to a vast open space, which happened by identification and utilization of unused, lost and potential existing spaces.
– A different look at the stairs (except the common perception) as a special place next to the showcase for seating, standing, watching, and as a balcony (the largest landing of staircase), this also works as a screen showing people or even a media that is screening the presence of people , inside to the outside .
– Redefining the’ showcase ‘in the women’s apparel store, which is a place for well-built body and static mannequins to a location for movement and presenting of non-mannequin people, with any appearance and look, which has an attraction for pedestrians in a city environment.
– Optimal usage of white and gray colors and wood as a neutral background as an appropriate context for colorful apparel
– Separation of spaces without using dividers (except services boxes)in which only structure and form of main elements create this separation and or the connection between the membrane and huge staircase and also the space between the membrane and the building’s main wall leads to separation of spaces.
مدارک فنی
مطالب مرتبط
