ویلای سب‌دار، اثر آرتور امید آذری
موزهٔ چوب، اثر تادائو آندو

مروری بر پلکان‌های شاخص سال ۲۰۲۵

A Review of the Most Notable Staircases of 2025

در سالی که گذشت، در لابه‌لای فرم‌ها و فضاها، جایی که معماری با حرکتِ بشری همدلی می‌کند، پله‌ها دیگر صرفاً واسطه‌ای برای بالا و پایین نبودند؛ آن‌ها به بیانگرِ حس، نوای حرکت و بیانگرِ اندیشه تبدیل شدند. در این مرورِ برترین پله‌های سال ۲۰۲۵، از مارپیچِ آینه‌ایِ تئاترهای عظیم تا قوس‌های فولادی که سقفِ خانه‌ها را می‌شکافند، هر پله روایتگرِ لحظه‌ای است که فضا را ورای عملکردِ صرف بالا می‌برد و در عین حال نشانه‌ای از خلاقیت و تجربه‌ی معمارانه است که در این سال در سراسر جهان رخ نمود. این فهرستِ ده‌گانه، انعکاسی است از تلاشِ طراحان برای تحققِ زبان‌های نو در معماری، جایی که پله نه تنها مسیرِ گذر، بلکه عضوی زنده از روایتِ فضایی هر اثر است.


تالار بزرگ اپرای شانگهای، چین، اثر اسنوهتا

Shanghai Grand Opera House, China, by Snøhetta

اوایل امسال، دفتر معماری اسنوهتا تصاویری از شکل‌گیری یک سقف پلکان مارپیچِ دراماتیک بر فراز تالار بزرگ اپرای شانگهای منتشر کرد، در حالی که این پروژه به مراحل پایانی ساخت نزدیک می‌شد.
این تالار اپرا که قرار است سال آینده به روی عموم گشوده شود، دارای بامی قابل دسترس است که به‌نرمی تا سطح زمین فرود می‌آید؛ پلکان‌های بتنی مارپیچ با بام تلاقی می‌کنند و در بالاترین نقطه، سکویی را شکل می‌دهند.

Earlier this year, architecture studio Snøhetta revealed images of a dramatic spiral staircase roof taking shape over the Shanghai Grand Opera House, as it neared completion.

Set to open to the public next year, the opera house has an accessible roof that swoops to the ground, with the spiralling concrete stairs meeting the roof to form a platform at its highest point.


خانه‌ی هفت طبقه، جمهوری چک، اثر مالی خمل

House of Seven Floors, Czech Republic, by Malý Chmel

خانه‌ی هفت طبقه که توسط استودیوی محلی مالی خمل به‌عنوان «غاری عمودی» طراحی شده، خانه‌ای فشرده در جمهوری چک است که از سطوح به‌هم‌پیوسته تشکیل شده است.
یک پلکان فولادی با چرخشی مثلثی‌شکل، سطوح متعدد خانه را به هم متصل می‌کند و به دیوارهای بتنی تکیه دارد.

Designed by local studio Malý Chmel as a “vertical cave”, House of Seven Floors is a compact home in the Czech Republic made up of interconnected levels.

A steel staircase turns in a triangular shape to connect the numerous levels in the home, supported by the concrete walls.


موزه‌ی مهاجرت فِنیکس، هلند، اثر MAD

Fenix Museum of Migration, the Netherlands, by MAD

در موزه‌ی مهاجرت فنیکس، انباری در روتردام که توسط استودیوی چینی MAD به موزه تبدیل شده، یک جفت پلکان مارپیچ عظیم با نام «تورنادو» از طبقه‌ی همکف سر برمی‌آورند و سقف را می‌شکافند.
این پلکان‌ها که با فولاد صیقلی پوشانده شده و پله‌هایشان با تخته‌هایی از چوب اصلاح‌شده پرداخت شده، در هم تنیده می‌شوند و سکویی روباز برای تماشا در بالای موزه شکل می‌دهند.

A pair of giant helical staircases named the Tornado rise from the ground floor and puncture the roof at the Fenix Museum of Migration, a warehouse in Rotterdam that was converted into a museum by Chinese studio MAD.

Wrapped in polished steel with steps finished in planks of modified wood, the staircases splice together and form an outdoor viewing platform above the museum.


الحاقیه‌ی چوبی، مکزیک، اثر پدرو و خوانا

Wooden Annexe, Mexico, by Pedro & Juana

استودیوی معماری مکزیکی پدرو و خوانا در این خانه در وایِه دِ براوو، پلکانی از چوب کاج نصب کرده‌اند که خانه‌ی موجود را به الحاقیه‌ای در ارتفاع بالاترِ سایتِ شیب‌دار متصل می‌کند.
این پلکانِ محصور، سقف سفالی خانه را می‌شکافد و با عبور از فرازِ یک حیاطِ روباز، سیلوئتی پلکانی و شخصیت‌مند پدید می‌آورد.

Mexican architecture studio Pedro & Juana installed a pine staircase at this home in Valle de Bravo, connecting the existing home to an extension higher up the sloped site.

The enclosed staircase pierces the terracotta roof of the home, bridging over an outdoor courtyard with a characterful stepped silhouette.


لا مِزون یونیک، نیویورک، ایالات متحده، اثر هدر‌ویک استودیو

La Maison Unique, USA, by Heatherwick Studio

این فروشگاه که نخستین‌بار در سال ۲۰۰۶ توسط هدر‌ویک استودیو طراحی شده بود، امسال در مرکز منهتن برای برند لوکس فرانسوی لانگ‌شام به‌روزرسانی شد.
بخشی از این نوسازی شامل به‌کارگیری رنگ شاخص «سبز انرژی» لانگ‌شام بر پلکان مجسمه‌گون فروشگاه بود؛ پلکانی که از نوارهای فولادی نوردِ گرم با فرم‌های موج‌دار ساخته شده است.

Originally designed by Heatherwick Studio in 2006, the architecture firm updated its La Maison Unique store in Downtown Manhattan this year for French luxury brand Longchamp.

Part of the makeover included applying Longchamp’s signature Energy Green colour to the sculptural staircase, which is made up of undulating hot-rolled bands of steel.


خانه‌ی ویورلی، استرالیا، اثر سم کرافورد آرکیتکتس

Waverly House, Australia, by Sam Crawford Architects

در خانه‌ی ویورلی، یک خانه‌ی دهه‌ی ۱۹۵۰ در سیدنی که توسط استودیوی استرالیایی سم کرافورد آرکیتکتس بازسازی شده، فضاها پیرامون یک پلکان چوبی بازسازمان‌دهی شدند.
این پلکان که از چوب اسپاتد گام ساخته شده، دارای ترازهای شکسته است و زیر یک ننوِ توری، گوشه‌ای دنج برای مطالعه در آن تعبیه شده است.

Rooms were reorganised around this timber staircase at Waverly House, a 1950s home in Sydney that was renovated by Australian studio Sam Crawford Architects.

Made from spotted gum timber, the staircase has split levels with an integrated reading nook situated under a mesh hammock.


پاویون فرانسه در اکسپو ۲۰۲۵ اوزاکا، ژاپن، اثر کولدفی و کارلو راتی آسوشیاتی

France Pavilion at Expo 2025 Osaka, Japan, by Coldefy and Carlo Ratti Associati

پاویون فرانسه در اکسپو ۲۰۲۵ اوزاکا که توسط دفتر فرانسوی کولدفی و استودیوی ایتالیایی کارلو راتّی آسوشیاتی طراحی شده، با پلکانی پیچان و پوشیده از مس در پیش‌نما تعریف می‌شد که تا سکوی دید بالا می‌رفت.
فرم نمایشی آن قرار بود یادآور پلکان‌های باشکوه تئاترها باشد و به افسانه‌ی ژاپنی «آکای ایتو» اشاره دارد؛ افسانه‌ای که می‌گوید انسان‌هایی که سرنوشت دیدار دارند، با ریسمانی سرخ و گسست‌ناپذیر به هم پیوند خورده‌اند.

Designed by French firm Coldefy and Italian studio Carlo Ratti Associati, a winding copper-clad staircase fronted the France Pavilion at Expo 2025 Osaka and rose to an observation deck.

Its dramatic form was intended to evoke grand staircases in theatres, and references the Japanese legend Akai Ito, which suggests that people destined to meet are tied by an unbreakable red string.


توتِم پکن، چین، اثر هرزوگ و دِمورون

Toteme Beijing, China, by Herzog & de Meuron

استودیوی سوئیسی هرزوگ و دِمورون، پلکانی زیگزاگی را در فضای داخلی تک‌رنگ فروشگاه پرچم‌دار پکنِ برند پوشاک سوئدی توتمه جای داد.
این پلکان که با فولاد لاکی پرداخت شده، شکل پله‌ها را در زیرسازه‌ی پلکان و نیز در قفسه‌های معلقِ دیوارهای اطراف پلکان آشکار می‌کند؛ قفسه‌هایی که فضایی برای نمایش کالا فراهم می‌آورند.

Swiss studio Herzog & de Meuron inserted a zigzagged staircase into the monochrome interior of the Beijing flagship store for Swedish clothing brand Toteme.

Finished in lacquered steel, the shape of the steps was expressed on the undersides of the stairs and overhanging shelves on the stair walls provide space to display goods.


خانه‌ی مربی‌خانه‌ی کبالت، بریتانیا، اثر فویلز

Cobalt Coach House, UK, by Foils

پلکانی با رنگ‌آمیزی آبیِ لکه‌ای، نقطه‌ی کانونی خانه‌ی مربی‌خانه‌ی کبالت را شکل می‌دهد؛ بنایی که پیش‌تر مربی‌خانه بوده و توسط استودیوی معماری بریتانیایی فویلز بازسازی شده است.
این پلکان که به‌صورت سفارشی از تخته‌چندلای توس با روکش توس ساخته شده، پیش از نصب در محل به پنج بخش تقسیم و ساخته شد و سپس در محل با رنگ آبی روشنِ اولیه رنگ‌آمیزی گردید.

A blue-stained staircase forms the focal point at Cobalt Coach House, a former coach house that was renovated by British architecture studio Foils.

Custom-made for the house from birch-faced plywood, the staircase was constructed in five segments prior to being assembled on site, where it was tinted with a light primary blue stain.


دفتر روبان قرمز اثر آذین سلطانی، فرناز بخشی، فرشاد کازرونی، ایران

Red Ribbon Office, by Azin Soltani, Farnaz Bakhshi, Farshad Kazerooni, Iran

دفترکار «روبان قرمز» گروه کارآفرینی فراتر بر اساس رویکرد ABW و با هدف خلق فضایی منعطف و تعاملی طراحی شده است؛ جایی که کاربران متناسب با نوع فعالیت، فضای کار خود را انتخاب می‌کنند.

عنصر شاخص پروژه، روبان قرمزی است که با پیوند دادن فضاها و تبدیل‌شدن به پله‌ای فلزی، روایت فضایی پروژه را شکل داده و در کتابخانه به اوج می‌رسد. سازماندهی عمومی و خصوصی، مبلمان منعطف و سادگی آگاهانه در متریال و رنگ، فضایی پویا، آرام و ماندگار برای کار و زندگی فراهم کرده است.

The Red Ribbon Office for Faratar Entrepreneurship Group is designed based on the Activity-Based Working (ABW) approach, aiming to create a flexible and interactive workplace where users choose their work environment according to the nature of their activities.

The defining element of the project is the red ribbon, which weaves through the spaces and transforms into a distinctive metal staircase, shaping the spatial narrative and culminating in the library. Clear public–private organization, flexible furniture, and a restrained material and color palette together create a dynamic, calm, and enduring environment for both work and life.


کارخانه‌ی ایران تابلو، امیرحسین تبریزی، ایران

Iran Tablo Factory, by Amirhossein Tabrizi, Iran

پروژه‌ی کارخانه ایران تابلو به توسعه و بازطراحی فضاهای تولید، انبار و اداری با رویکردی کارآمد و انسان‌محور می‌پردازد. راهبرد طراحی بر تلفیق معماری صنعتی، مهندسی ارزش و کیفیت فضایی استوار بوده و با سازماندهی بهینه‌ی عملکردها، بخشی از سایت به فضای سبز کارکنان اختصاص یافته است.

طراحی نما متناسب با ماهیت صنعتی و همراه با راهکارهای کاهش مصرف انرژی انجام شده و در فضای داخلی، با تأکید بر نور، طبیعت و سازماندهی سیال، محیطی پویا و مطلوب برای کار فراهم شده است.

The Iran Tablo Factory project focuses on the expansion and redesign of production, warehouse, and administrative spaces with an efficient and human-centered approach. The design strategy is based on integrating industrial architecture with value engineering while enhancing spatial quality, and through optimized functional organization, a portion of the site is dedicated to green space for employees.

The building envelope responds to the industrial character of the factory and incorporates energy-reduction strategies, while the interior design emphasizes natural light, the presence of nature, and a fluid spatial organization to create a dynamic and comfortable working environment.