مدرسهی دو کلاسهی خالی، اعضا: عرفان سادات، فاطمه محبی، مهدی سیدشبستری متنور: محیا صادقیپور
مدرسهی دو کلاسهی بومنگر، ایدههای شایستهی تقدیرمدرسهی دو کلاسهی کندال، ایدههای شایستهی تقدیر
اعضا: نیلا اسکندرینژاد، هانیه حاجی جعفرقلی، رضوان عباسی، سارا فضلعلی
نام منتور: محمدجواد پاکزاد
طراحی یک مدرسه و محیط زندگی در روستاهای محروم با اقلیم سرد، نیازمند رویکردی هوشمندانه و جامع است که در آن از منابع طبیعی و بافت محیط به بهترین شکل استفاده شود. گروه “کندال” که به معنای “شکاف سنگی” به زبان کردی است، با الهام از این مفهوم، پروژهای طراحی کرده که نهتنها به نیازهای معیشتی و آموزشی مردم پاسخ میدهد، بلکه هارمونی خاصی با طبیعت و محیط روستایی ایجاد میکند.
طراحی دو ورودی مجزا
با توجه به نیازهای مختلف کودکان، والدین و ساکنان روستا، دو ورودی مجزا برای مدرسه و فضاهای پیرامونی طراحی شده است. ورودی اول که برای کودکان در نظر گرفته شده، بهگونهای است که از شلوغی و ازدحام جلوگیری کرده و کودکان بهآسانی و بدون مزاحمت بتوانند وارد و خارج شوند. ورودی دوم مخصوص والدین و شهروندان روستا طراحی شده تا آنها نیز بهراحتی و بدون ایجاد تداخل در جریان رفت و آمد کودکان، از فضاهای عمومی استفاده کنند. ورودی اول به صورت مینیمال و ساده طراحی شده و تنها یک طاق از کل روستا دیده میشود که حس کنجکاوی را در بیننده برمیانگیزد و ارتباطی بصری با محیط پیرامون ایجاد میکند.
استفاده از شیب محیط و مصالح بومآورد
در این پروژه، از شیب طبیعی زمین به عنوان یکی از عوامل مهم در طراحی سیرکولاسیون و دسترسیها استفاده شده است. محیط کوهستانی و روستایی باعث شده تا ساختمانها به صورت طبقهطبقه در امتداد شیب طراحی شوند. این طراحی باعث میشود که ساختمانها بهراحتی با بافت طبیعی روستا ادغام شوند و در عین حال به راحتی کودکان و سایر افراد برای جابجایی کمک کند. علاوه بر این، از مصالح بومآورد مثل سنگهای محلی در ساختوساز استفاده شده است. سنگها به دلیل مقاومتی که در برابر سرما و شرایط جوی دارند، گزینهی مناسبی برای این پروژه هستند. همچنین، استفاده از مصالح طبیعی به طرح، شکلی بیپیرایه و ساده داده که همراستا با بافت روستای منطقه است.
ارتفاع پلهها و فضاهای استراحت
یکی دیگر از نکات مهم در طراحی این پروژه، توجه به راحتی و ایمنی کاربران است. با توجه به اینکه کودکان بخش اصلی کاربران مدرسه هستند، ارتفاع پلهها کمتر از حد معمول در نظر گرفته شده و بین هر پنج پله، فضایی برای استراحت طراحی شده است. این اقدام باعث میشود که کودکان بهراحتی بتوانند در سطوح مختلف مدرسه و فضای اطراف آن حرکت کنند و احساس خستگی نکنند.
استفاده از زمین به عنوان منبع گرمایی طبیعی
با توجه به اقلیم سرد منطقه، یکی از چالشهای اصلی در طراحی ساختمانها، تامین گرمای مناسب برای فضای داخلی است. برای کاهش مصرف انرژی و استفاده از منابع طبیعی، بخشی از ساختمانها در دل زمین طراحی شدهاند. این کار نهتنها به استفاده از دمای طبیعی زمین کمک میکند، بلکه به صرفهجویی در مصرف انرژی برای گرمایش کمک شایانی میکند. همچنین، بامهای مسطح به عنوان عایق در برابر بارش برف عمل میکنند و باعث میشوند که گرما در فضای داخلی حفظ شود.
نورگیری مناسب و طراحی شکستهای شیب
تامین نور طبیعی برای فضاهای داخلی یکی از عناصر کلیدی در طراحی این پروژه است. به دلیل شیبدار بودن زمین، بازشوهایی در شکستهای طبیعی شیب طراحی شده که نور خورشید بهصورت مستقیم وارد فضاهای داخلی شود و محیط را روشن و دلپذیر کند. این طراحی به کاهش مصرف انرژی برای روشنایی و همچنین بهبود کیفیت فضای داخلی کمک میکند.
سیرکولاسیون افقی و توجه به دسترسیهای متعدد
با توجه به شیبدار بودن منطقه و کمبود راهها در روستا، مسیرهای افقی و رمپهایی برای دسترسی آسانتر به سطوح مختلف طراحی شدهاند. این مسیرها علاوه بر ایجاد راحتی در جابجایی، امکان دسترسی به تمام نقاط روستا و مدرسه را فراهم میکنند و از ایجاد ازدحام و تداخل جلوگیری میکنند.
جمعآوری آب باران و استفاده مجدد
در این پروژه، به دلیل محدودیت منابع آبی، راهحلهای هوشمندانهای برای جمعآوری و استفاده مجدد از آب باران و برف ذوب شده طراحی شده است. سیستمهای جمعآوری آب باران نهتنها منبعی برای تامین آب مورد نیاز روستا و مدرسه فراهم میکنند، بلکه از نظر بصری و شنیداری نیز جذابیتهای خاصی به فضا اضافه میکنند. جریان آب و صدای آن برای کودکان هیجانانگیز است و آنها میتوانند از این عنصر طبیعی برای بازی و یادگیری استفاده کنند. این سیستم همچنین به کاهش مصرف آب در شرایط محرومیت و کمآبی کمک میکند و پایداری پروژه را تضمین میکند.
ساده و بیآرایش بودن طراحی
یکی از ویژگیهای برجسته این پروژه، ساده و بیآرایش بودن طرح است. این سادگی نهتنها در استفاده از مصالح طبیعی و محلی نمود پیدا کرده، بلکه در رندرها و شکل کلی ساختمانها نیز بهخوبی دیده میشود. رندرهای ساده و خاکی بهنوعی انعکاسی از طبیعت و محیط روستا هستند و بهخوبی با بافت طبیعی منطقه همخوانی دارند. این سادگی در عین حال که به پروژه جلوهای زیبا و آرام میبخشد، بافت محلی و معماری روستایی را نیز بهخوبی منعکس میکند.
فضای تعامل و اجتماع برای کودکان و روستاییان
یکی از مهمترین اهداف این پروژه، ایجاد فضایی برای تعامل کودکان و بزرگسالان روستا است. محلهای نشستن و باغچههایی که برای کودکان طراحی شده، بهگونهای است که آنها بتوانند با محیط طبیعی اطراف خود ارتباط برقرار کنند و از بازی و تفریح در فضای باز لذت ببرند. این فضاها نهتنها جنبه تفریحی دارند، بلکه به تقویت تعاملات اجتماعی و یادگیریهای غیررسمی در میان کودکان و بزرگسالان کمک میکنند. باغچهها و فضاهای سبز در کنار فضای نشستن، حس آرامش و ارتباط با طبیعت را تقویت میکند و محیطی مناسب برای تعاملات روزمره مردم روستا فراهم میآورد.
پایداری و هماهنگی با محیط
در نهایت، استفاده از شیب طبیعی زمین، جمعآوری آب باران، استفاده از مصالح بومآورد، و تامین نور طبیعی همگی نشاندهنده توجه دقیق به اصول طراحی پایدار و کاهش مصرف منابع هستند. این پروژه نهتنها بهعنوان یک فضای آموزشی و اجتماعی برای کودکان و روستاییان عمل میکند، بلکه بهعنوان نمونهای از معماری بوممحور و پایدار در یک منطقه محروم میتواند الهامبخش سایر پروژهها باشد.
مطالب مرتبط
