مدرسهی دو کلاسهی کیله، اعضا: رومینا صبوریانفر، عسل نوری، شکیبا عباسی، متینه امیدی منتور: آزاده خرم، رتبهی سوم، گروه دوم
مدرسهی دو کلاسهی کندال، ایدههای شایستهی تقدیرمدرسهی دو کلاسهی خالی، اعضا: عرفان سادات، فاطمه محبی، مهدی سیدشبستری متنور: محیا صادقیپور
واژه “خالی” در لغتنامه به معانی همچون “آزاد”، “بدون متصدی” و “خلوتگاه” اشاره دارد. در این پروژه، این مفهوم به فضایی بدون تعریف ثابت و با انعطافپذیری بالا برای فعالیتهای مختلف تفسیر شده است. این انعطافپذیری در عملکرد فضاها و طراحی فیزیکی آنها در سطح روستای مودی، کردستان دیده میشود.
مودی، با جمعیت حدود ۳۰۰ نفر، فاقد امکانات اولیهای است که در بسیاری از مناطق دیگر موجود است. این روستا از نظر جغرافیایی بسیار محدود است و تنها ۱۰ دقیقه پیادهروی کافی است تا از ابتدا به انتهای آن رسید. طراحی این پروژه بهجای تمرکز بر یک نقطه، در سراسر روستا توزیع شده و بهصورت مسیری سیال حرکت میکند.
هسته مرکزی پروژه در میانه روستا طراحی شده است. این فضا بهطور روزمره میتوانند برای فعالیتهای آموزشی مورد استفاده قرار گیرند. در عین حال، این فضاها بهگونهای طراحی شدهاند که عملکرد خاص و از پیش تعیینشدهای ندارند. در نتیجه، بسته به نیاز ساکنان روستا، این فضاها میتوانند برای فعالیتهای مختلف مانند برگزاری رویدادها، نشستها، و حتی استفادههای غیررسمی و اجتماعی به کار برده شوند. این انعطافپذیری به ساکنان اجازه میدهد که خودشان تعیین کنند چگونه از فضا استفاده کنند، که با مفهوم کلی “خالی” در پروژه همخوانی دارد. علاوه بر این داخل فضای مذکور شامل صفحات متحرک میشود. این صفحات به گونهای طراحی شدهاند که قابلیت جابهجایی داشته و بسته به نیاز کاربران، میتوانند فضای داخلی را بزرگتر یا کوچکتر کنند. این رویکرد به افراد اجازه میدهد تا فضا را به صورت دلخواه برای فعالیتهای مختلف تنظیم کنند. این انعطافپذیری نه تنها از نظر فضایی بهینه است، بلکه به تعامل بیشتر کاربران با محیط کمک میکند و امکان سفارشیسازی فضا برای رویدادها و فعالیتهای آموزشی را فراهم میسازد.
استفاده از این صفحات متحرک همچنین به ساکنان اجازه میدهد تا از فضا به شکلی کارآمدتر استفاده کنند و محیطی پویاتر و تعاملپذیرتر ایجاد کنند. این سیستم انعطافپذیر به کاربران حس مالکیت و کنترل بیشتری بر محیط میدهد و فضا را به محیطی تعاملی و چند منظوره تبدیل میکند که میتواند نیازهای مختلف را برآورده سازد.
تعاملات اجتماعی یکی از جنبههای کلیدی این پروژه است. این فضاها به گونهای طراحی شدهاند که در طول روز، هم برای آموزش و هم برای ارتباطات اجتماعی میان ساکنان روستا مورد استفاده قرار گیرند. در یک جامعه کوچک و نزدیک مانند مودی، جایی که افراد به دلیل محدودیتهای مکانی به هم نزدیک هستند، فضاهایی مانند این پروژه میتوانند به عنوان محلی برای گفتوگوها، تبادل ایدهها و تعاملات اجتماعی عمل کنند. این فضاها نه تنها برای گردهماییهای رسمی مانند کلاسهای آموزشی طراحی شدهاند، بلکه در طول روز به طور غیررسمی نیز میتوانند به محلی برای ملاقاتهای روزمره تبدیل شوند.
این تعاملات اجتماعی برای روستاهایی با جمعیت کم از اهمیت ویژهای برخوردارند. فضاهای خالی در این پروژه، بستری برای تقویت همبستگی اجتماعی ایجاد میکنند و با حضور بازدیدکنندگان و گردشگران، فرصت تعاملات فرهنگی جدیدی را بهوجود میآورند.
در مراحل بعدی پروژه، هسته اصلی و بزرگتر به نقاط کوچکتری تقسیم میشوند که میتواند علاوه بر تعاریف بالا برای اقامت بازدیدکنندگان مناسب باشد. این فضاها در راستای ارائه اقامتگاههای ساده و در عین حال کارآمد طراحی شدهاند. در این نقاط، از طراحی گابیونها در سازه استفاده شده است. گابیونها که از سبدهای فلزی پر شده با سنگ تشکیل میشوند، یک انتخاب طبیعی و محلی در این پروژه هستند. این سازهها نه تنها از نظر اقتصادی مقرونبهصرفهاند، بلکه در هماهنگی با طبیعت بومی و مصالح در دسترس منطقه به کار گرفته شدهاند. استفاده از گابیونها به فضاهای اقامتی کمک میکند تا پایداری محیطی و استحکام را در محیط طبیعی و روستایی حفظ کنند.
پروژه تلاش میکند تا با استفاده از گابیونها و سایر متریالهای بومی، حس مکان را تقویت کند و در عین حال ساختاری مقاوم در برابر تغییرات محیطی و طبیعی ایجاد کند. این مواد به سادگی با محیط روستا همخوانی دارند و باعث میشوند که پروژه به صورت ارگانیک با بستر خود ادغام شود. علاوه بر این، گابیونها با مصالح بازیافتی یا موجود در منطقه پر میشوند، که به پایداری پروژه کمک میکند و اثرات زیستمحیطی آن را کاهش میدهد.
فضاهای خالی این پروژه نه تنها عملکرد چندگانه دارند، بلکه از نظر اجتماعی نیز نقش مهمی ایفا میکنند. این فضاها محلی برای تجمع و تعامل ساکنان روستا فراهم میکنند و بهعنوان محیطی برای رویدادهای جمعی و نشستهای غیررسمی عمل میکنند. این فضاها به شکل ناگهانی میتوانند به مکانی برای جلسات یا فعالیتهای مختلف تبدیل شوند، بدون نیاز به برنامهریزی قبلی.
در طراحی این پروژه، از متریالهای بومی الهام گرفته از تایپولوژی معماری محلی استفاده شده است. این رویکرد باعث میشود که پروژه هم از اصول پایداری پیروی کند و هم بافت بومی و هویت فرهنگی منطقه را حفظ نماید. استفاده از مصالح بومی نظیر گابیونها و سنگهای محلی، پروژه را با محیط پیرامون یکپارچه میکند و جاذبهای برای ساکنان و بازدیدکنندگان فراهم میآورد.
نتیجهی این رویکرد، پروژهای است که به جای متمرکز شدن در یک نقطه، به صورت پراکنده در روستا توزیع شده است. این پخش شدن در سطح روستا نه تنها باعث میشود فضاهای خالی به بخشهای مختلف زندگی روزمره روستاییان پیوند بخورد، بلکه باعث تعامل بیشتر ساکنان با فضاهای طراحی شده میشود. این فضاها به روستا انسجام میدهند و بدون تحمیل فرم یا عملکرد خاصی، فرصت استفاده متنوع و انعطافپذیر را به ساکنان و بازدیدکنندگان ارائه میکنند.
این پروژه نه تنها بهصورت یک طرح معمارانه خلاقانه به چالشهای فضایی و اجتماعی پاسخ میدهد، بلکه بهعنوان یک مدل پایدار و الهامبخش برای دیگر پروژههای روستایی عمل میکند. با ترکیب طراحی خلاقانه، استفاده از متریالهای بومی و پخش فضاها در سراسر روستا، پروژه “خالی” به شکلی انعطافپذیر و آزاد در تعامل با محیط و نیازهای متغیر ساکنان قرار میگیرد. این مدل، فضایی را ایجاد میکند که میتواند بهطور همزمان به آموزش، اقامت و تعاملات اجتماعی پاسخ دهد، در حالی که بافت بومی و هویت فرهنگی روستا را تقویت میکند.
علاوه بر این، این پروژه تلاش میکند همبستگی اجتماعی در میان ساکنان روستا را تقویت کند. از طریق طراحی فضاهای خالی و انعطافپذیر، افراد میتوانند بهراحتی با یکدیگر تعامل داشته باشند و فعالیتهای مختلف را بهصورت مشترک برگزار کنند. این رویکرد به ایجاد حس تعلق و اجتماع در میان افراد کمک میکند و باعث میشود که روستا نه تنها بهعنوان یک مکان سکونت، بلکه بهعنوان یک جامعهی پویا و همگرا شناخته شود.
مدارک فنی
مطالب مرتبط
