طراحی نمد اثر هوشنگ سیحون

Felt design by Houshang Seyhoun

سوارکاران، نمد

طراحی نمد اثر هوشنگ سیحون

نمدها

نمد نوعی بافته‌ی سنتی از جنس الیاف طبیعی است که از پشم گوسفند تهیه می‌شود و سالیان متمادی است که در روستاهای نواحی خاورمیانه، به‌ ویژه ایران و ترکیه، از آن‌ها به‌عنوان زیرانداز در خانه‌ها استفاده می‌شود. شیوه‌ی سنتی تهیه‌ی نمد (نمدمالی) در پروسه‌ای با ایجاد فشار، رطوبت و حرارت بر الیاف پشمی صورت می‌گیرد، معمولا از رنگ‌های طبیعی در ملون­کردن آن استفاده می‌‌شود و طرح‌هایش برگرفته از المان‌های طبیعت است.
هوشنگ سیحون شاید اولین کسی بود که نمد سنتی را وارد کارگاه‌­های محلی و مدرن شهری کرد و پس از اقامتش در پاریس، در آن کشور نیز دوباره به کار تولید نمد و عرضه‌ی آن‌ها در نمایشگاه‌ها پرداخت. او به یاری استاد و دوست قدیمی دوران تحصیل خود در دانشکده‌ی بوزار پاریس، پروفسور اتللو زاوارونی، یک کارگاه کار با نمد در پاریس دایر کرد. اَشکال و طرح های هوشنگ سیحون روی این الیاف به شیوهای کاملا سنتی در قالب هنر نمدمالی، زینت گر دیوارها و موزه هاست. او درباره‌ی آغاز این شیوه از کارهای هنری خود می‌گوید: من در ضمن مسافرت‌هایی که با دانشجویانم داشتم، نمد را که یکی از صنایع دستی هنری ایران است و عموما گل‌وبته بر آن نقش می‌بندد، شناختم. من تکنیک گل‌وبته را هم از نمد گرفتم و آن را در نقاشی مورد استفاده قرار دادم.
نمد که از پشم گوسفند ساخته می‌شود، در حالت طبیعی به پنج رنگ سیاه، سفید، قهوه‌ای، زرد و خاکستری یافت می‌شود اما پشم را به رنگ‌های دیگر را هم دیده بودم. من متوجه شدم که [در روند تولید نمد] در کارگاه، پشم‌های سفید را در آب می‌جوشانند و به آن‌ها رنگ اضافه می‌کنند تا به خوردِ پشم برود. سپس آن را بیرون آورده و در آفتاب خشک می‌کنند و در نهایت، پشم‌ها را با کمان حلاجی می‌زنند تا از هم باز شوند. این پشم‌ها در چند مرحله نمدمالی می‌شوند. من با نمد کارهایی با نقش‌های متنوع و گاه در اندازه‌های دو تا پنج و شش‌متری درست کرده‌ام. ولی چون نقش‌های من را نمدمال‌ها نمی‌توانند بسازند، من پشم‌هایی با رنگ‌های مختلف را برمی‌داشتم و به نمدمال‌ها می‌دادم و از آن‌ها می‌خواستم که از آن‌ها ریسمان بسازند. پس از آنکه آن‌ها ریسمان‌هایی با رنگ‌های مختلف می‌ساختند، من با آن‌ها بر روی حصیر کف کارگاه، طراحی مورد نظرم را انجام می‌دادم و آن وقت نمدمال‌ها را راهنمایی می‌کردم که در هر کجا چه پشمی با چه رنگی قرار بدهند. در ابتدا ارتفاع پشم به اندازه‌ی یک‌وجب می‌شود که پس از اضافه‌کردن حجم و لایه‌ی دیگری از پشم، این کلفتی به دو وجب می‌رسد. سایر مراحل ساخت نمدهای سیحون، همان روند رایج نمدمالی بوده است، به این ترتیب که روی نمدها آب می‌پاشند، آن را لوله می‌کنند و با طناب یا ریسمان ضخیمی می‌بندند. سپس بسته به ابعاد و اندازه‌ی نمد، دو یا سه یا پنج نفر آن را به‌تدریج طی نیم‌ساعت یا سه‌ربع غل می‌دهند و محکم لگدکوب می‌کنند تا الیاف، سفت و کاملا فشرده شوند. با این کار از کلفتی نمد، بسیار کاسته می‌شود و ضخامت آن به چند سانتیمتر می‌رسد. بعد، نمد را باز می‌کنند و آب و صابون روی آن می‌ریزند و بار دیگر آن را در جهت مختلف لوله می‌کنند و با آرنج و ساعدشان آن را می‌کوبند. در پایان، نمد را در آفتاب می‌گذارند تا خشک شود. زمانی که کار به انتها برسد، کلفتی نمد نزدیک به یک سانتیمتر خواهد بود.

Felt design by Houshang Seyhoun

Felt is a type of traditional textile made from natural fibers, produced from sheep’s wool, and has been used for centuries in the villages of the Middle East—especially in Iran and Turkey—as a floor covering in homes. The traditional method of making felt (namadmâli) is carried out through a process involving pressure, moisture, and heat applied to wool fibers. Natural dyes are often used in coloring, and its patterns are typically inspired by motifs taken from nature. Houshang Seyhoun was perhaps the first person to introduce traditional felt into both local and modern urban workshops. After settling in Paris, he resumed producing felt in that country as well and exhibited them in various shows. With the help of his former teacher and close friend from the École des Beaux-Arts in Paris, Professor Otello Zavaroni, he established a felt-making workshop in Paris. Seyhoun’s forms and designs on these fibers, crafted in entirely traditional techniques of felt-making, now adorn the walls of galleries and museums. Speaking about the beginning of this artistic approach, he says:  “During the trips I took with my students, I came to know felt, one of Iran’s traditional handicrafts, typically decorated with floral and botanical patterns. I borrowed the floral technique from felt and applied it in my own painting.”

Felt, which is made from sheep’s wool, naturally appears in five colors: black, white, brown, yellow, and gray—but Seyhoun had also seen wool dyed in other colors. He explains that in the workshop’s production process, white wool is boiled in water and dyed so that the color fully penetrates the fibers. The wool is then taken out, dried under the sun, and finally fluffed apart by striking it with the carding bow. After this, the wool goes through several stages of felting. Seyhoun created works in felt with diverse patterns, sometimes reaching sizes of two to five or even six meters. But because felt-makers could not create his desired motifs, he would select wools in different colors, hand them to the felt-makers, and ask them to spin them into cords. Once these multicolored cords were made, he would lay out his desired design on the reed mat covering the workshop floor, and would then instruct the felt-makers on exactly where each wool and each color should be placed. At first, the layer of wool is about one hand-span thick, and after adding more volume and another layer of wool, its thickness reaches two hand-spans. The remaining stages of producing Seyhoun’s felts followed the conventional process of felting: water is sprinkled over the wool layout, then it is rolled and tied tightly with a thick cord. Depending on the size of the felt, two, three, or even five people gradually roll it back and forth for half an hour to forty-five minutes, pressing and stomping it firmly until the fibers become dense and completely compacted. This process significantly reduces the thickness of the felt, bringing it down to only a few centimeters. Then the felt is unrolled, washed with water and soap, rolled again in a different direction, and beaten firmly with elbows and forearms. Finally, the felt is laid out under the sun to dry. When fully finished, the felt’s thickness is reduced to around one centimeter.