بوتیک هتل نون و تش اثر پگاه کریم‌پور، ارسلان اسعدی

چهارمین شب معماران، فینالیست و راه یافته به مرحله‌ی دفاع از آثار چهارمین جایزه‌ی مرمت و احیا، 1403

Noon and Tesh boutique hotel / Pegah Karimpour, Arslan Asaadi

در انتهای کوچه‌ای بن‌بست وارد شدیم. هشتی، راهرو و حیاط خانه، زندگی در میانش جریان داشت، بر همان اصلی که معمار ساخته بود نبود، اما بود. نامی از معمار اصلی بنا و سال ساخت در مطالعات نیافتیم. با نگاهی به پلان و تزئینات گویی در اواخر قاجار بنا نهاده شده و در پهلوی اول مرمت و بازسازی گسترده صورت گرفته است. در مصاحبه با بزرگان محل به سال 1300 شمسی اشاره شد که احتمال می‌رود منظور ایشان سال بازسازی بوده است. خانه واقع در بافت تاریخی کاشان، در محدوده خیابان محتشم و خیابان دروازه اصفهان می‌باشد. متشکل از دو پلاک ثبتی که طبق شواهد در گذشته تشکیل یک مجموعه‌ سکونتی را می‌دادند. ورود به حیاطی که متاخرتر است از محله درب یلان در محدوده خیابان محتشم و حیاط کوچک‌تر که احتمالا بخش خدماتی حیاط بزرگتر بوده است از محله پاپک و جوار آب انبار محله در محدوده خیابان دروازه اصفهان(خیابان ملاحبیب‌الله شریف) امکان‌پذیر است. نام مالک و بانی خانه را نیافتیم، مالک قبلی خانواده زارع بودند که سی سال در این خانه سکونت داشتند، طی این سال‌ها خانه را در طی ماه‌های عزاداری در اختیار هیئت‌ها و مردم محله قرار می‌دادند، گویی به محلی برای تجمع‌های کوچک محلی بدل گشته بود.

در ورود از محله درب یلان به حیاط پهلوی رسیدیم، جلال و شکوهش زیر پوششی از رنگ و دیواری الحاقی پنهان شده بود، حوضخانه و اتاق‌های گوشواره در دو طرف آن که می‌بایست چون نگینی در شمال خانه بدرخشند محو بودند، گشادگی حوضخانه به وضوح با دیواری گرفته شده بود، دیواری که فضایی محصور برای استفاده حداکثری از فضاهای خانه را در اختیار خانواده زارع قرار داده بود. در جبهه غربی حیاط صفه‌نشین بود که ساده و مهجور نشسته بود. جبهه شرقی حیات در نزدیک‌ترین فسمت به حوضخانه اتاقی داشت با توالت و حمامی کوچک و آشپزخانه‌ای برای خود. که پسر خانواده در آن ساکن بود. جبهه شرقی پس این اتاق چون راهرویی بود تا رسیدن به اتاق‌های ایوان. ایوان در جنوب حیاط با سه اتاق که دو اتاق طرفین سه دری بود و اتاق میانی کوچکتر با یک در که گمان می‌رفت در ابتدا محل اتصال دو حیاط بوده است. جبهه غربی و جنوبی این حیات بکرترین بخش آن بود. خانه در جبهه جنوبی دارای سرداب بود، سردابی با سقف بلند که با تیغه‌ای به چند بخش تقسیم شده بود، یکی از اتاق‌ها خالی از نخاله و قابل رویت بود، در اتاق‌ها در جبهه‌ای که به حیاط متصل می‌شد به جهت به حداقل رساندن رطوبت یک دیوار آجری الحاق شده بود.

حیاط کوچک‌تر که تنها راه ورود به آن از محله پاپک بود که اتصال دو خانه در گذر زمان قطع شده بود و اکنون دو پلاک ثبتی متفاوت بودند. الگوی معماری در این حیاط دچار تغییر شده بود اما سرداب‌ها بدون تغییر مانده بودند. این خانه سال‌های بسیاری را متروک مانده بود و حال خوشی نداشت. تزئینات در هر دو حیاط در حداقل‌ترین حالت بود. تنها حیاط پهلوی بود که سراسر با آجرهای مهری(مریمی) پوشانده شده بود که بسیار در نظرمان خوش آمد. در جبهه شمالی در بالای حوضخانه کتیبه‌ای آجری بود که طبق گفته ساکنین در میان آن نشانی از شیر و خورشید بوده که در طی سالیان فروریخته و اکنون جای دایره‌ای در میان آجرها خالی بود.

در این پروژه برای رفع آسیب‌ها و پاسخ به نیازهای کاربری جدید، مداخلات پیشنهادی بصورت محدود، کنترل شده و صرفا با هدف خواناسازی ارزش‌های فضایی طبق اصول زیر انجام گرفت:

تناسب بین کاربری قدیم و جدید

بر ما آشکار است که پی بردن به ذات خانه با سکونت دائم و تجربه‌ی گذران فصل‌ها و سال‌ها در خانه امکان‌پذیر است. اما تسلیم شرایط کنونی شدیم و برای زنده نگه داشتن این تاریخ نیازمند در نظر گرفتن مقوله‌ی اقتصاد هستیم، فلذا نزدیکترین کاربری را که اقامت موقت مسافران است برای این بنا در نظر گرفتیم.

حداقل مداخله به منظور حفظ اصالت در عین پاسخگویی به نیازها                           

اگرچه از اهداف طرح احیا رونق اقتصادی بود، اما نباید این طرح، خود را برخانه تحمیل می‌کرد، با این وصف اتاق‌ها را همانگونه که بودند با تفاوت الگوها و زیبایی ذاتیشان حفظ کردیم و دخالتی به منظور افزایش تعداد اتاق‌ها و یا ایجاد فضای سرویس بهداشتی و… انجام ندادیم. و چینش فضایی را بصورتی پیش بردیم که از فضاهای موجود حداکثر استفاده به عمل آمد. تنها اتاق قاجاری مانده در حیاط پهلوی با همان کاربری که در طول سالیان به عمق آن نفوذ کرده بود حفظ شد، این اتاق با سرویس بهداشتی و آشپزخانه‌ای کوچک هویت مستقلی از حیات پهلوی برای خود ساخته بود، که در طرح احیا این استقلال حفظ شد و تنها سوییت موجود در هتل خواهد بود. همچنین در حیاط قاجاری به حفاظت اضطراری و مرمت جزئی بسنده شد. اگرچه آرایه‌ها در معماری تاریخی ایران هر بیننده‌ای را به وجد می‌آورد اما کمبود آن در این خانه نه تنها زشتی را القا نمی‌کرد بلکه بر زیبایی و فضایل آن افزوده بود، چرا که معماری در ذات خود نیازمند آرایش نیست. تنها آرایه‎‌هایی که به بنا اضافه شد با توجه به کارکرد فصلی خانه به عنوان مکانی برای انجام آیین‌های مذهبی، تصمیم گرفته شد خاطره‌ی این کاربری با یادآوری “هو همه هیچ” در چند بخش جزئیات بصورت حداقلی طراحی و با خانه همراه شود.

خواناسازی حداکثری وضعیت اصیل بنا

الحاقات بی‌ارزشی که که منجر به تغییر هندسه پلان شده بود حذف شدند. حوض‌خانه‌ای زیبا و درخور با ستون‌هایی برافراشته در مداخلات انسانی کاملا به‌وسیله‌ی دیواری مسدود و تبدیل به مهمانخانه‌ با پلانی نابسامان شده بود و تنها دو ستون آن از داخل فضا نمایان بود، بنابراین احیای حوضخانه و گشایش فضایی حاصل از آن، هیچ جای بحث و تردید نداشت.

بازگرداندن یکپارچگی بنا

خانه‌ای که ابتدا خریداری شد بخشی از مجموعه‌ای بود که در طول زمان منفک گشته، لذا ورای مباحث کارکردی و ریخت و زیبایی‌شناسی، بازگشت به اصالت خانه برای ما امری مهم می‌نمود، در نهایت با خرید خانه مجاور و بازیابی راه ارتباطی دو خانه به این موارد پاسخ داده شد.

 سعی بر استفاده از استادکاران بومی در روند مرمت

سعی بر استفاده از شیوه‌ها و مصالح بومی در مرمت بنا

چهارمین جایزه‌ی ملی مرمت و احیا، 1403

_______________________________________

نام پروژه:  بوتیک هتل نون و تش
طراحی و اجرا : پگاه کریم‌پور، ارسلان اسعدی
موقعیت:   کاشان، محله پاپک
کارفرما:  محمدحسین عادلی
دوره‌ی ساخت:  پهلوی اول، اواخر قاجار
سازه:  بنایی
مساحت :  850 متر مربع
زیربنا:  985 متر مربع
تاریخ اتمام پروژه: 1403
ایمیل: pegah.karimpoor.sk@gmail.com / a.asadi.tech@gmail.com
اینستاگرام: pegah.karimpour / _arsalan.asadi

Project name: Noon and Tesh boutique hotel
Design and execution: Pegah Karimpour, Arslan Asaadi
Location: Kashan, Popak district
Employer: Mohammad Hossein Adeli
Construction period: first Pahlavi, late Qajar
Structure: Masonry
Area: 850 square meters
Infrastructure: 985 square meters
Project completion date: 1403
Email: pegah.karimpoor.sk@gmail.com / a.asadi.tech@gmail.com
Instagram: pegah.karimpour / _arsalan.asadi

Theoretical Foundations

 To address the damages and meet the needs of the new use, the proposed interventions were made in a limited and controlled manner, strictly aimed at clarifying the spatial values according to the following principles:

Balance Between Old and New Usage

 It is evident to us that understanding the essence of a home is only possible through permanent residence and experiencing the passage of seasons and years within it. However, we surrendered to the current circumstances, and in order to keep this history alive, we had to consider economic factors. Therefore, we selected the most compatible usage—temporary accommodation for travelers—for this building.

Minimal Intervention to Preserve Authenticity While Addressing Needs .

Although one of the goals of the revitalization plan was economic prosperity, the plan should not impose itself on the house. Thus, we preserved the rooms as they were, maintaining their distinctive patterns and inherent beauty, and refrained from interventions such as increasing the number of rooms or adding bathroom spaces. The spatial arrangement was optimized to make the most of the existing spaces. The only remaining Qajar-era room in the Pahlavi courtyard was preserved with the same function it had acquired over the years. This room, with its bathroom and small kitchen, had created an independent identity from the Pahlavi courtyard, which was maintained in the revitalization plan, making it the only suite in the hotel.

 In the Qajar courtyard, we limited our efforts to emergency protection and minor restorations

 Respecting the Aesthetic Simplicity of the Architecture  While decorative elements in Iranian historical architecture inspire awe, the lack of such embellishments in this house did not detract from its beauty but rather enhanced its virtues. This is because architecture, in its essence, does not require ornamentation. The only additions to the house were minimal decorations reflecting its use as a site for religious ceremonies, incorporating reminders such as the phrase “Hu Hame Hich” (God, all others nothing) in a few small details throughout the building

Maximizing the Clarity of the Building’s Original State 

Worthless additions that had altered the geometry of the plan were removed. The once beautiful and dignified pool house, with its towering columns, had been entirely blocked by a wall and converted into a guesthouse with a disordered layout, with only two of its columns visible. Therefore, the restoration of the pool house and the spatial opening it provided were essential and indisputable.

Restoring the Building’s Integrity

 The house that was originally purchased was part of a complex that had been separated over time. Therefore, beyond the functional, structural, and aesthetic considerations, restoring the authenticity of the house was crucial for us. Ultimately, by purchasing the adjacent house and restoring the connection between the two houses, we addressed these concerns

Utilizing Local Craftsmen and Materials  Efforts were made to employ local craftsmen during the restoration process

to use native techniques and materials in the renovation of the building