شهر هنر و دانش، والنسیا (1991-2006)

«شهر هنر و دانش» در طول محوری به درازای تقریبی دو کیلومتر و مساحت 35 هکتار در ساحل سالخورده‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ی رود توریا، با گذشت بیش از پانزده سال از آغاز ساخت آن، تبدیل به فضای تفریحی و فرهنگی عظیمی شده است که نه فقط ساکنان منطقه، بلکه هزاران بیننده‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ای که از اسپانیا و کشورهای دیگر به والنسیا می‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­آیند، از آن بهره می‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­برند. کالاتراوا که خود زاده‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ی والنسیاست، در سال 1991 در مسابقه‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ای برای طراحی یک مجموعه شامل رصدخانه و موزه‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ی علمی در منطقه‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ای دورافتاده و – در آن زمان – بی‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­آتیه برنده شد. پروژه در طول سال‌ها با تغییرات بسیار روبه‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­رو شد. برج مخابراتی آن که می‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­بایست به سه پایه‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ی بلند متکی شود و قرار بود 327 متر ارتفاع داشته باشد، حتماً چشمگیرترین عنصر مجموعه می‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­شد، ولی تغییراتی در ترکیب مسئولان شهرداری والنسیا موجب شد تا یک مرکز موسیقی به نام «کاخ هنر» یا «خانه‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ی اپرا» جایگزین برج شود که ساخت آن در سال 2006 به پایان رسید. رصدخانه با گنبد نیم‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­کروی که به شکل چشم انسان طراحی شده و دارای یک پوشش پره‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­دار پلک‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­مانند متحرک است، بین سال‌های 1995 تا 1998 در محوطه‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ای به مساحت 2600 متر مربع ساخته شد. «موزه‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ی دانش» که 241 متر ارتفاع و 41530 متر مربع مساحت دارد، بر پایه‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ی تکرار و توالی نامتقارنی از شکل درخت و فرم‌های دنده‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­مانند بنا شده و برای ستایش نور آفتاب با شیشه پوشیده شده است. سازه‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ای که به «L’Umbracle» مشهور شده، گردشگاه و پارکینگی است که در عین حال باغ زمستانی مدرنی نیز به شمار می‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­آید.
کالاتراوا برای رصدخانه پوشش بتنی طاق‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­مانندی طراحی کرد که 110 متر طول و 5/55 متر عرض دارد و بر فراز فرم کروی رصدخانه برافراشته شده است. در یک سوی این پوشش سایبان‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­مانند، یک در عظیم متحرک، درست همانند پلک چشم، باز و بسته می‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­شود و ساختمان کروی رصدخانه را نهان و آشکار می‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­سازد. تداعی‌های مرتبط با چشم انسان هنگامی نیروی بیشتری می‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­گیرند که حرکت‌های جادویی و افسون‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­کننده‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ی سازه، در استخرهای بازتابی کم‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­عمق پیرامون مجموعه منعکس می‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­شود.
«درپوش» رصدخانه از سیستمی از میله‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­های نسبتاً باریک تشکیل شده است که روی ساقه‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­های مرکزی چرخانی سوار شده‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­اند. هنگامی که سازه‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­های متحرک به آهستگی باز می‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­شوند و فضای داخلی کره را به نمایش ‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­می‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­گذارند، کره‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ی درونی به شکلی سبُک و شناور، پدیدار می‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­شود و بیشتر جلوه‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ای رویایی و خیال‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­انگیز دارد تا تقلیدی ناتورالیستی از طبیعت. پس از آشکار شدن سازه‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ی درونی، تصویر کره، استعاره‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­ای از سراسر عالم در ذهن ایجاد می‌‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­‌‌‌­­‌­­‌‌­­‌­­کند.