ساختمان سپینود اثر محمدمهدی سعیدی

خلاصه‌ی مبانی نظری ساختمان مسکونی سِپینود

زمین پروژه‌ی «سِپینود» به چندین دلیل از موقعیت ویژه‌ای برخوردار است: (1) همجواری با کوه‌های شمال تهران و وسعت چشم‌انداز به آن‌ها؛ (2) شیب زیاد زمین در طول آن که امکان حذف رمپ پارکینگ‌ها را فراهم می‌آورد؛ همچنین از آنجاکه طبقات اول به بعد در سطح ارتفاعی بالاتری نسبت به ساختمان روبرو قرار می‌گیرند، از همین طبقه گستره‌ی وسیعی از چشم‌انداز را می‌توان دید؛ (3) موقعیت قرارگیری زمین در نبش تقاطع، نورگیری از دو جبهه‌ی جنوب و شرق را ممکن ساخته است.

کوه‌های شمال تهران میراث طبیعی و مناظر هویت‌بخش شهر تهران‌اند. در شرایطی که متاسفانه ضوابط ساخت‌وساز حامی حفظ تمامیت این میراث نیست و انواع دست‌اندازی‌ها را بر پیکره و منظر آن روا می‌‌دارد، مسئولیت طراحان و سازندگان در به حداقل ‌رساندن این فرایند آسیب‌زا سنگین‌تر خواهد بود. لذا طراح در اینجا کوشیده است طرح خود را در کمال سادگی، وقار و ظرافت‌های اجرایی بیان نماید تا تصویر خلق شده توسط او در رابطه با پس‌زمینه‌ی کوهستانی‌اش متواضع باشد و با توجه به محدودیت‌های موجود کم‌ترین آسیب را به آن وارد کند. رنگ و جنس بنا (چوب و سنگ) نیز به ‌گونه‌ای انتخاب شده که در زمستان به ‌نوعی در پس‌زمینه ادغام گردد.

با توجه به قرارگیری زمین ساختمان در نبش تقاطع، کل حجم بنا قابل ادراک است. در طراحی فرم بنا هر طبقه به فرم یک جعبه است که پوسته‌ای بتنی با ضخامت 15 سانتی‌متر آن را در بر می‌گیرد. این پوسته در طبقات اول، سوم و پنجم به ارتفاع یک طبقه و در باقی طبقات با ارتفاع دو برابر، دو طبقه را در بر می‌گیرد. پوسته در طبقات یک و سه می‌چرخد. میزان چرخش با چرخش ضلع جنوبی زمین برابر است که علاوه بر تنوع و هماهنگی شکلی که در حجم پدید می‌آورد، تراس‌های بزرگ‌تر و دید‌های متفاوتی در دو طبقه از ساختمان به وجود می‌آورد. به منظور دیده‌شدن پوسته‌ی بتنی و در راستای سبک‌تر دیده‌شدن بنا، جان‌پناه شیشه‌ای انتخاب شده‌ و عقب نشسته‌ است.

در طراحی پلان‌ها به منظور بهره‌مندی حداکثری از نور روز کاربری‌هایی که نیازمند نور طبیعی نبوده‌اند در مرکز و قسمت غرب و شمال بنا قرار گرفته‌اند. ایده‌ی جعبه و صفحات سیال در فضای داخل نیز به کار رفته‌ است. رویکرد طراحی در فضای داخلی نیز بر سادگی، ظرافت و مینیمال‌بودن استوار است. اتاق‌ها مملو از نور شرق‌اند و نشیمن، آشپزخانه و پذیرایی از نور جنوب و چشم‌انداز مطلوب بهره می‌گیرند. نورپردازی مصنوعی نیز عموما نورهایی خطی را شامل می‌شود که در هماهنگی با کارکرد بنا طراحی شده‌اند. در فضای داخلی تضاد رنگی تیره و روشن به‌کار رفته ‌است. این تضاد به جدا کردن فضاها و القای حس حرکت از یک فضا به فضای دیگر کمک می‌کند. در فضاهایی همچون نشیمن و اتاق‌های خواب بدنه‌ها تا جای ممکن خنثی و خالی از تزیینات‌اند که اجازه‌ی استفاده از طیف وسیع مبلمان را به کاربر فضا می‌دهد.

در قسمت ورودی با توجه به فاصله‌ی کم میان در ورودی و آسانسور به منظور ایجاد احساس گشایش فضایی، دیواره‌ی مقابل ورودی کوتاه‌تر اجرا شده ‌است. در اینجا تفاوت و تضاد مصالح و نحوه‌ی نورپردازی احساس فرو رفتن یک جعبه در جعبه‌ای دیگر را به‌خوبی نشان می‌دهد. در واقع می‌توان گفت در فضای داخل با صفحات سبکی مواجهیم که به‌آرامی و ظرافت از کنار هم می‌گذرند و آنجا که باید حس حرکت می‌آفرینند و در جاییکه نیازمند مکث و سکون هستیم مخاطب را با تداعی جعبه به مکث وا می‌دارند. در اینجا صفحه یک محدودیت یا مانع نیست بلکه یک فضای منعطف، یک مدیوم و یک ترکیب صیقل‌یافته است. در این حالت فضا در یک منظر صفحه‌ای رخ می‌دهد که دارای دسته‌بندی‌های مختلف است. لوورهای چوبی استفاده‌ شده در نما دو عملکرد را ممکن می‌سازند: کنترل نور ورودی به اتاق‌خواب‌ها  و حفظ محرمیت آن‌ها. لذا این امکان را به کاربر می‌دهند با توجه به نیاز و احساس خود به تنظیم نور و دید بپردازند.

چنانچه حیاط خانه را به‌عنوان عنصری حیات‌بخش بدانیم که ضمن فراهم‌آوری سبزینگی و امکان معاشرت، تعامل و دمی آسایش‌ یافتن در فضای باز را ممکن می‌سازد، آنچه امروز به‌ عنوان حیاط مجتمع‌های مسکونی از گزند ساخت‌وساز بر جای می‌ماند عملا قادر به برآورده ‌کردن این نیاز نیست. از این رو در ساختمان «سِپینود»، پشت‌بام با تامین فضای سبز و باز مطلوب نقش حیاط (حیات) را ایفا می‌نماید. در پشت‌بام نیز از ایده‌ی جعبه‌ی چرخیده و برش‌خورده استفاده شده ‌است که اوج آن را می‌توان در صفحه‌ی تاخورده‌ی سایبان دید. سایه‌بان بام چون مجسمه‌ای ظریف، حسن ختام بنا است و خط‌ آسمان آن را تکمیل می‌کند. در حقیقت در این ساختمان پشت‌بام به‌عنوان منظر پنجم طراحی شده ‌است و کل حجم را یکپارچه می‌سازد. لذا از هر ارتفاعی که به مجموعه بنگریم، منظری طراحی‌شده خواهیم دید.

معماری معاصر ایران: مسکونی

_______________________________________

نام پروژه: سِپینود
عملکرد: مسکونی
شرکت، مهندسین مشاور / دفتر طراحی: استودیو سِدروس
معماران اصلی: محمدمهدی سعیدی
همکاران طراحی: دنیا فرقانی ، مهسا معصوم زاده، میلاد یزدآبادی
طراحی و معماری: داخلی استودیو سِدروس
مجری: استودیو سِدروس
سرپرست کارگاه: محمدحسن سعیدی
کارفرما: بخش خصوصی
نوع سازه: بتنی
نوع تاسیسات: چیلیر، فن‌کوئل و موتورخانه مرکزی
نورپردازی: استودیو سِدروس
آدرس پروژه: تهران، نیاوران، سه‌راه یاسر، نبش فرخ و موسوی پلاک 2
مساحت زمین: 453 مترمربع
زیربنا: 25150 مترمربع
تاریخ شروع و پایان ساخت: 1397-1399
عکاس پروژه: دید استودیو
وبسایت عکاس: www.deedstudio.com
اینستاگرام عکاس: @deedstudio
وبسایت دفتر: www.cedrus-architects.com
ایمیل دفتر: info@cedrus-architects.com
اینستاگرام دفتر: @cedrus.architecture.studi

مدارک فنی