ساختمان اداری-تجاری ولیعصر اثر شرکت طرح و ساخت ری‌را

این پروژه در خیابان ولیعصر و قلب تهران، جایی که مرکز مغازه‌ها، رستوران‌ها و مراکز فرهنگی و تفریحی می‌باشد، واقع شده است. ولیعصر خیابانی است که تعطیلی نمی‌شناسد، در واقع هویت این مکان با همهمه و آمد و شدِ مستمر مردم و ماشین‌ها تعریف می‌شود. با این تفاصیل، ما نمی‌خواستیم که ساختمان نسبت به رویدادهای پیرامون خود بی‌تفاوت باشد، از این رو نما را به‌مثابه پوسته‌ای در نظر گرفتیـم که در مجاورت این جریان‌ها خراشیده و خلیده شده است. برای بازنمایی این پویایی و حرکت شهری، به‌جای طرّاحی سه نمای مجزا، سطح پیوسته‌ای از یک پوشش را انتخاب کردیم که با عناصر مختلف قطع نشده باشد؛ سپس بسته به نیاز پروژه شکاف‌هایی در آن ایجاد کرده و آن را به دور ساختمان و داخل آن کشاندیم. در انتها با ایجاد فرورفتگی‌ها و برآمدگی‌های نهایی در نما به نظر می‌رسد که ساختمان با نوارهای الاستیکی کشیده شده است و تصور یک پوسته‌ی پـویـا و در حال حرکت ایجاد می‌شود.

در داخل، کف با مرمر سیاه پوشیده شده است تا با نما کاملاً هماهنگ باشد یک زیبایی‌شناسی خالص سیاه و سفید در درون در برابر نمای یکپارچه سفید. نکته‌ی مهم در ارتباط بین این پوسته‌ی خارجی و دیوارهای داخلی است؛ پوسته‌ی ساختمان به صورت دو رویه دیده می‌شود و در نتیجه در داخل نیز پویایی و جلای سنگ مرمر انعکاس می‌یابد.

دیوارهای خارجی با سنگ مرمرسفید پوشیده شده که به طور کلی در 4 تیپ (با ارتفاع‌های متغیر) برش داده شده‌اند. از سنگ مرمر به دلیل ماندگاری و ویژگی بازتابندگی استفاده شده است. اشعه‌ی نور خورشید وقتی به این سطح تابانده می‌شوند، از روی آن منعکس شده و فضای اطراف ساختمان و پیاده‌رو را روشن می‌کنند. گذشته از مسائل زیبایی‌شناسی، کیفیّت انعکاسی سنگ به دلیل جذب کم گرما میزان مصرف انرژی را کاهش می‌دهد.
بازشـوهای کوچک نمـا نیز میزان گرمـایی که وارد ساختــمان می‌شود را به حداقـل می‌رسانند، در حالی که در زمستان بر عکس عمل نموده و گرما را در داخل نگاه می‌دارند. در بحث پایداری ساختمان این نکته اهمیت زیادی دارد، به‌ویژه در تهران که دمای هوا در تابستان به بیش از 40 درجه می‌رسد و با این حال استفاده از دستگاه‌های تهویه‌ی مطبوع، علی‌رغم تمام مشکلاتی که برای محیط زیست ایجاد می‌کنند، تنها راه حلّی است که پیشنهاد می‌شود. این شکاف‌های پوسته، نور را به گونه‌ای سازماندهی شده به درون هدایت کرده، فضایی آرامش‌بخش و منحصربه‌فرد ایجاد می‌کنند که با سر و صدا و هیاهوی شهری که در پشت آن در جریان است فاصله‌ی زیادی دارد.
در متن معماری معاصر تهران، و به‌طور کلّی ایران، که عمدتاً فرآورده‌های صنعتی مـانند آلومینیـوم و شیشـه (که توجیه ایمنی در منطقه زلزلـه‌خیز تهران ندارند) در نمای ساختمان‌های عمومی استفاده می‌شوند، این پروژه رویکرد جدیدی در استفاده از سنگ محسوب می‌شود؛ سنگ عمدتاً به عنوان نشانه و نماد معماری کلاسیک استفاده می-شود، ولی سعی ما در اینجا تغییر این قوانین بود و تجربه‌ای برای این که چگونه می‌توان از این ماده‌ی طبیعی و قدیمی در بیانی امروزی استفاده نمود.
فستیوال معماری جهـانی که هر سـال در بارسلون اسپـانیا برگزار می‌شود تنها رویداد بین‌المللی‌ست که در آن معماران به صورت مستقیم به بیان ایده‌ها و نظریات خود می‌پردازند و داوران نیز با صاحبان اثر رو در رو شده و مستقیماً پاسخ آن‌ها در مورد مسائل مختلف مطرح در پروژه را می‌شنوند. این مسابقه به دلیل همین رویکرد چالشی و جذاب توانسته است نظر شرکت‌های معتبر و معماران بزرگ جهان به خود جلب کند، به طوری که در فستیوال سال 2010 بیش از 500 گروه معماری از 65 کشور جهان کار خود را ارسال کرده و بیش از 1400 نفر در این رویداد شرکت کردند. در این میان نام معمارانی همچون زاها حدید، نورمن فاستر، دیوید چیپرفیلد و دفاتر صاحب‌نامی مانند آروپ، پرکینز+ؤیل، اُؤینگز+مِریل، اسکیدمور، میرالِس تاگلیبو ای‌ام‌بی‌تی و هَسِـل دیده می‌شد.
این فستیوال یک برنامه سه‌روزه است که در مرکز همایش‌های بین‌المللی بارسلون برگزار و شامل برگزاری سخنرانی و سمینار، برپایی نمایشگاه‌های موضوعی، نمایشگاه پروژه‌های شرکت‌کننده در بخش مسابقه، ارائه‌ی پروژه‌های منتخب و جلسه‌ی عمومی ارائه کارهای برنده می‌شود. بخش مسابقه شامل دو گروه کلّی طرح‌های ساخته‌شده و آینده می‌باشدکه هر پروژه بر مبنای کاربری خود در یک گروه قرار گرفته و توسط معماران آن برای تحلیل و بررسی برای داوران و حاضران در فستیوال معرفی می‌شود. از میان پروژه‌های ارسالی از سراسر جهان تعدادی پروژه در هر گروه منتخب می‌شوند تا معماری روز دنیا در فرهنگ‌ها و کشورهای مختلف جهان به تمامی در این رویداد منعکس شود.
در فستیوال امسال (2010) این پروژه‌ها را 70 داور از سراسر جهان متشکل از معماران حرفه‌ای و منتقدان قضاوت و رده‌بندی کردند، معمارانی چون آراتی ایسوزاکی از ژاپن، چارلز جنکز، ؤیل اسلوپ و سِر پیتر کوک از انگلیس، استفان بِـنیش از آلمان و بیارکه اینگِـلْـس از دانمارک از جمله داوران مسابقه بودند.
در دو روز نخست، کارهای منتخب در 18 گروه جداگانه با هم به رقابت پرداختند تا بنا به نظر هیئت داوران از هر گروه یک کار برنده اعلام شده و در روز آخر کارهای برنده مجدّداً آثار خود را برای عموم و هیئت عالی داوران ارائه کردند تا از میان آن‌ها یک پروژه به عنوان ساختمان سال برگزیده شود. در پایان بخش نخست ساختمان ولیعصر در گروه ساختمان‌های اداری از بین 16 طرح منتخب دیگر از نقاط مختلف جهان به‌عنوان پروژه برنده برگزیده شد تا اولين پروژه‌ی ايرانی باشد كه در فستيوال معماری بارسلون به چنين عنوانی دست می‌يابد و در داوری نهایی بین کارهای برنده، موزه‌ی MAXXI در رُم کار دفتر معماران زاها حدید به عنوان پروژه‌ی برتر سال از سوی این فستیوال معرّفی شد. موضوعی که در این پروژه مورد توجّه هیئت داوران فستیوال معماری جهانی قرار گرفت، خلق یک بنای هنرمندانه با در نظر گرفتن محدودیت‌های پروژه و بستر آن بود، به‌نحوی که آن‌ها این ساختمان را جواهری در یک بافت شهری فشرده توصیف کردند: «سـاختاری کوچک با خلوص بصری زیاد که در یک تعامل هوشمندانه با بافت شهری پیرامون خود شکل گرفته است و نمودی شگفت‌انگیز از هنر و جزئیات را در مقیاسی وسیع همزمان در درون و بیرون ساختمان به نمایش می‌گذارد.» (هیئت داوران، نوامبر 2010)

معماری معاصر ایران : اداری،تجاری           

_________________________________________    

نام پروژه: ساختمان اداری ـ تجاری ولیعصر
محلّ اجرا: خیابان ولیعصر، بین فاطمی و زرتشت، پلاک 744
کارفرما: مهدی ملک‌شهابی، مسعود حق‌وردی و شرکاء
همکاران طراحی: اشکان باقری اقدم، شبیر موسوی، نوید نصرﷲ‌زاده، محمّد معتمدی نیا، علی نابی
مشاور سازه: هومن فرخی
مشاور تأسیسات الکتریکی: عباس احمدی، امیرحسین آزمایش
مشاور تأسیسات مکانیکی: محمد رضا زمردی، بهروز نوری
اجرا: شرکت پرابلم
نظارت: محمّد‌علی ایمانی مقدم، فرزاد آزادخانی
عکاس: پرهام تقی‌اُف
مساحت زیربنا: 1100 متر مربع
تاریخ شروع: بهار 85
تاریخ تکمیل: تابستان87
جوایز: برنده‌ی جایزه فستیوال جهانی معماری (WAF 2010)

این پروژه اثری است از شرکت طرح و ساخت ری‌را
برای مشاهده‌ی مشخصات و دیگر آثار شرکت طرح و ساخت ری‌را در دانشنامه کلیک کنید.

مشاهده!
مرکز تجاری امرالد، اثر نیما مکاری