دفاتر کار                                                                                                                                   The offices

فضـاهـای اداری
در چند دهه­‌ی اخیر، انقلاب دیجیتال، تنوع مشاغل و افزایش روز افزون نیازهای تکنولوژیکی، و نیز ضرورت استفاده از تجهیزات پیشرفته، نقشِ مؤثری در عملکرد و طرّاحی ساختمان‌های اداری و دفاتر کار داشته است. علاوه بر این تحولات نیروی محرکه­‌ی قوی­‌تری که بر روند و سیرتکاملی دفاتر مؤثر بوده، متروک ماندن فضاهای اداری و دفاتر بزرگ و کلان در دوران پس از جنگ، و نیاز به بازسازی آن­ها می­‌باشد. سیستم‌­ها و تکنولوژی­‌های پیشرفته‌­ی تهویه­‌ی مطبوع و کانسپت‌های بهینه­‌سازی مصرف انرژی نیز از دیگر عواملی هستند که در شکل­‌گیری دفاتر کار به معنای امروزی مؤثر بوده‌­اند.

البته در این میان نباید نقش سازمان مربوطه و ایده­‌های خاص آن­‌ها را در فرم و ساختار فضاهای اداری نادیده گرفت. دفاتر سنتی که از قدیم می­‌شناسیم، یا با اتاق­‌های تک‌نفره و مجزا (دفاتر سلولی) طرّاحی می­‌شدند و یا به صورت بخش‌­بندی­‌شده. اما به‌­مرور گونه­‌های جدید دفاتر، مثل فضاهای چند عملکردی و مختلط (از نظر کاربری)، در کنار این نمونه­‌های سنتی ظهور کردند. مطالعات روانشناسی نیز مکرراً بر نقش مؤثر محیط کار در عملکرد کارکنان و به تبع آن بالا رفتن راندمان و ارتقای سطح کیفی فعالیت‌های یک شرکت و یا سازمان تأکید می‌­نمایند.

این مطالعات مؤید کیفیت و مزیت مدل‌های اداری فعلی نسبت به نمونه‌­های پیشین می­‌باشند. درنهایت بجز موارد ذکر شده تفکرات و نظریات اقلیمی و بیان هنری طراح و نیز کانسپت‌های طرّاحی، از دیگر عوامل مؤثر در چیدمان و طرّاحی فضاهای اداری محسوب می­‌شوند. امروزه معرفی کاراکتر و هویت سازمانی یک فضای اداری (تعریف حرفه و کاری که در آن انجام می‌­گیرد)، از جمله مسائلی است که در صدر عملکردهای آن قرار­دارد، چرا که به­‌طور ناخودآگاه چیدمان و فعالیت‌های شرکت تحت تأثیر عقاید و سیاست‌های کاری مدیران و مسئولین آن است. ناگفته نماند که معمولاً فضاهای اداری در کنار کاربری­‌های دیگری طرّاحی می­‌شوند. مثلاً ممکن است در یک ساختمان علاوه­ بر فضاهای اداری، واحدهای مسکونی و یا حتی یک هتل وجود داشته باشد. یعنی ساختمان پاسخگوی چندین عملکرد بوده و مخصوص فضای اداری طرّاحی نشده باشد.

بنابراین به این نتیجه می­‌رسیم که ساختمان­‌های اداریِ امروزی بدون اینکه از نظر معماری و طرّاحیْ ایده‌­ی خاصی داشته باشند در جوار سایر کاربری­‌ها قرار گرفته و گاهی حتی نمی­‌توان آن­ها را یک فضای اداری نامید. چرا که نشانی از یک ساختار اداری و یا شرکتِ رسمی ندارند. مثلاً اگر از یک مؤسسه­‌ی نشر کامپیوترها و کارکنانش را بگیریم دیگر چیزی که نشان دهد آنجا یک فضای اداری است وجود نخـواهد داشت و تعریف فضاها و تفکیک عملکردها بگونه­‌ای که معرف کاربری ساختمان باشد ممکن نیست بخصوص در شرکت­‌ها و سازمان­هایی که تمام یا قسمت اعظم کارهای خود را با استفـاده از کامپیوتر و تکنولوژی‌­های مدرن انجام می­‌دهند مثل فضاهایی که با داد­و­ستد اینترنتـی سـروکار دارنـد.

شرکت یا دفتر کار
آثار و مدارک به دست آمده از تمدن­‌های اولیه­‌ی بین‌­النهرین نشان می­‌دهند که سابقه‌­ی فضاهای اداری قدمتی چندین هزار ساله دارد. البته این فضاها در آن دوران مثل نمونه­‌هایی که در مصر دیده می­‌شود چندان تخصصی نبودند و معمولاً مقصود از فضای اداری محل استقرار کاتبان بوده­ است. در یونان باستان تالارها و راهروهای ستون‌داری وجود داشته که از آن برای کاربری­‌های اداری استفاده می­‌شده­، اما در یونان و روم مقصود از فضای اداری تنها مکانی برای تجمع کاتبان نیست بلکه امپراطوری روم مجموعه‌­ی تمام و کمالی از تمامی خدمات اداری و دیوانی و دولتی را در مکانی واحد بنام فُروم گرد هم آورده بود که در آن خدمات اداری با سیستم اقتصادی منسجم و منظمی ارائه می‌­گردید. مقامات دولتی و اداری روم در میدان‌­ها و فُروم‌های عمومی تشکیل جلسه می‌­دادند و حسابداران و خزانه­‌دارها نیز در باسیلیکاهای شهر به انجام فعالیت‌های مالی و اداری می­‌پرداختند.

درست مثل مدیران شرکت‌های امروزی که در دفاتر مجلل و مدرن خود به جلسه می‌­نشینند. به علاوه در این فُروم‌­ها ساختمان‌هایی خاص از قبیل آرشیو، یا همان ساختمان اسناد دولتی نیز وجود داشته است. در قسمت غربی فُرومِ اصلی شهر روم فضاهایی به صورت آرشیو و بایگانی طرّاحی شده است که گویا قوانین، احکام و قراردادهای دیوانی و دولتی در آن نگهداری می­‌شده­ است. دفترخانه‌­ها و یا به عبارتی اتاق­‌های کتابت قرون وسطایی هیچگاه به یک کاربری ساختمانی خاص و مستقل تبدیل نشده و به صورت اتاقی ساده باقی ­ماندند. این ساختمان‌ها در حقیقت دفاتر گروهی بودند که میزهای تحریر و تریبون‌­هایی در آن­ چیده شده­ بود. تصاویر چنین فضاهایی در بسیاری از تندیس‌­های حکّاکی­ شده از راهبانِ در حال کار دیده می­‌شود.
در قرون وُسطا، سازمان دولتی به­‌طور مستقیم توسط حکام و یا پادشاهان مستبدّی اداره می­‌شد که قدرتشان وابسته به وسعت قلمرو و تعداد افرادی بود که از آنها پیروی می­‌کردند. در مورد فعالیت‌های تجاری بازرگانان نیز وضع به همین منوال بود و نوع شغل و پیشرفت آنها وابسته به فضایی بود که فعالیت‌ها و محصولات در آن ارائه می­‌شد و این فضاها اغلب به صورت اتاق­‌های دیوار به دیواری بودند که در کنار هم قرار داشتند. (یعنی همواره چه در کارهای اداری و چه تجاری، فضا و نحوه‌­ی چیدمان عملکردی آن مهم و مؤثر بوده است).

مدیریت و سرپرستی
با گذر از قرون وسطا و نزدیک­‌شدن به دوران اولیه‌­ی مدرنیته قدرت دوباره تقسیم شده و بخشی از آن به سیستم اداری محول گردید. سیستم قضایی تعدیل و تثبیت شده و تجارت و اصول حسابداری و دفترداری جهانی شد (اگرچه جهان در این زمان هنوز خیلی کوچک بود). به مرور ساختمان‌ها و فضاهای اداری پیچیده‌­تر از قبل شدند. در قرن­های 15 و 16 میلادی شعبه­‌هایی از تجارتخانه­‌های بزرگ در فلورانس و بروژ افتتاح شدند که شبیه به شهرک‌هایی با کاربری­‌های تجاری و یا میهمان‌خانه­‌های بین شهری بودند. به مرور کارهای روزمره­‌ی بانک‌های خصوصی و شرکت‌های بیمه تعریف شده و سایر فضاهای کاری با بخش‌های مسکونی ترکیب شدند.

یکی از شاخص‌­ترین نمونه‌­های ساختمان‌های اداری این دوره بنای اُفیچی در فلورانس است (اثر جورجو وازاری 74-1511) که امروزه یک مجموعه‌­ی هنری مشهور و جهانی در آن قرار دارد. اضلاع پلان U شکل این ساختمان شامل گروهی از دفاتر است که هریک ظرفیت 13 کارمند را دارد. در قرن‌های بعدی دفاتر دولتی، نمایندگی‌های مختلف و وزارتخانه­‌های زیادی ساخته شدند که از آن جمله می­‌توان به بازسازی دادسرای قدیمیِ بارتولومّئو بوئون (32-1512)، و دادسرای جدیدِ وینچنتسو اسکاموتسی در سال 1640 که هر دو در ونیز ساخته شدند، اشاره کرد.

با گسترش و پیچیده‌­تر شدن روزافزون تجارت که نهایتاً در قرن هفدهم میلادی منجر به ایجاد نظام سرمایه­‌داری در انگلستان شد نیاز به فضاهایی تخصصی برای انجام امور اجرایی و مشاغل مختلف بوجود آمد.
در سال 1694 میلادی نخستین بانک ارزی (بانک انگلستان) به ثبت رسید که جورج سَمپسون آن را به سبک نئو کلاسیک طرّاحی کرد. این ساختمان که شبیه به فُروم‌­های یونانی بود از اولین نمونه­‌های این سبک (نئوکلاسیک) به شمار می­‌رود البته در یک دوره­‌ی 80 ساله پس از ساخت، این بنا مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت و کاربری­‌های جدید و ویژه‌­ای به آن اضافه شد.

کارمندان اداره
تعداد ساختمان‌های شهری، اداری و دولتی در قرن 19 میلادی به­‌سرعت افزایش یافت. این فضاها اغلب یک پذیرش عمومی در طبقه­‌ی همکف و یک سری فضاهای کاری در طبقات بالاتر داشته و با راهروهایی به­ هم مرتبط می­‌شدند. در همین دوران، در انگلستان و شهر­های عضو پیمان هانسا (اتحادیه‌­ی شهرهای شمالی آلمان و کشورهای همسایه­)، دفترخانه‌­ها و فضاهای اداری ساده‌­­تر و کم­‌تجمل­‌تر رواج یافتند که علاوه­ بر انعطاف‌­پذیری می­‌شد آنها را بخش‌­بندی و تفکیک کرد.

با پایه‌گذاری شرکت‌های بیمه­­‌ای کلان در نیویورک و لندن، نیاز به ساختمان‌های اداری بزرگ هر روز بیشتر شد. کم­کم استفاده­ از اسکلت‌های فولادی (که در ابتدا از چدن بودند) که بیشتر در قاب‌ها و ویترینِ فروشگاه‌­ها به کار می­‌رفت در ساختمان‌های اداری نیز رواج یافت و بدین ترتیب نور خورشید تا اعماق ساختمان نفوذ کرده و تمام قسمت‌ها را روشن می­‌ساخت. به­‌خصوص در ساختمان­‌های اداری بزرگ از نورگیر­ها و حیاط­‌های داخلی برای تأمین نور طبیعی استفاده می­‌شد. شکل گیری و تعریف شغل و سِمتی تحت عنوان کارمندیِ اداره در سایر شهرهای اروپـا از اواخر قـرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم آغاز شد.

فضاهای دفتری و اداریِ مختلف، مثل دفاترِ تایپ و حروف‌چینیِ بزرگ، تعداد زیادی از کارگران و دخترانی را که به علت پیشرفت تکنولوژی‌­های صنعتی و ماشینی شدن جامعه، شغل و حرفه‌­ی خود را از دست داده بودند جذب نموده و به‌­عنوان کارمند استخدام کردند. (شرکت رمینگتون تولید انبوه ماشین‌تحریرهایش را از سال 1874 میلادی آغاز کرد). گروه­‌های مختلفِ کارمندان به فضای کاری نیاز داشتند و این فضاها در مرکز شهرها ساخته می­‌شدند. این روند با جریان نوسازی­‌هایی که توسط بارُن اُسمان در بافت و چیدمان شهر پاریس صورت گرفته بود همراه شد و بدین ترتیب به‌­خوبی با شیوه‌­ی منطقه‌­بندی جدید و طرّاحی شهری مدرن تلفیق شده و به مرکز شهرْ کارکردی اداری و تجاری بخشید.

آسمان­‌خراش
پس ­از آتش‌سوزی بزرگ شیکاگو در سال 1871 میلادی، مکتب شیکاگو گسترش یافته و با به‌­کارگیری ساختار قاب فولادیِ ضدّ آتش موجب احیای بخش تجاری شهر و ساختما‌‌ن‌های اداری شد. اختراع آسانسور راه را برای ساخت آسمان­‌خراش‌ها باز کرد و ساختمان‌هایی تا ارتفاع 11 طبقه نیز در این دوران ساخته شدند. طبق برنامه‌­ریزی‌­های شهری مدرن علاوه بر اینکه آسمان­‌خراش‌ها باعث کاهش هزینه‌­های ملک و بهبود وضعیت طرّاحی شهری می­‌شدند، اعتبار و وِجه­‌ی اداری شرکت‌ها و دفاتر را نیز ارتقا می­‌بخشیدند . نخستین آسمان­خراش، ساختمان بیمه­ی کار هالابرد و روچ در شیکاگو بود (سال 1885 میلادی، با 10 طبقه، که در سال 1890 میلادی دو طبقه به آن اضافه­ شد) این بنا نمونه­ای از ساختمانهای اسکلت­فلزّی با نمایی به سبک رنسانس بود. اسکلت فلزی برای ساختمانهای اداری شیکاگو که اغلب به‌­عنوان پروژه‌­هایی سودآور برای اجاره ساخته می­‌شدند بسیار ایده‌­آل بود چون از این طریق طرّاحی و ساخت فضاهای بزرگ براحتی امکان­‌پذیر بود.

در نیویورک نیز تعریف چهره‌­ای اداری برای ساختمان‌ها و شرکت‌ها مورد توجه قرارگرفته و ساخت آسمان­‌خراش‌­هایی به سبک‌های مختلف تاریخی رواج یافت. مثل ساختمان کَس گیلبریتز وول­وُرث (سال 13-1910 میلادی، با 241 متر ارتفاع) که به سبک نئوگوتیک طرّاحی شده است. طبق ضوابط شهرسازی و منطقه‌­بندی نیویورک که در سال 1916 تبیین شد، محدودیت ارتفاع برای آسمان‌خراش‌­ها تا 10 طبقه تعیین شده بود و اگر ساختمانی از این ارتفاع عدول می­کرد باید به نسبت خاصی از بَرِ خیابان فاصله می­‌گرفت. حال اگر ساختمان در مرکز زمین واقع می­‌شد امکان ساخت یک برج مرکزی با هر ارتفاعی مجاز بود.
رقابت برای افزایشِ ارتفاع آغاز ­شد و در تب و تاب این جریان ساختمان کرایسلر(ؤیلیم وَن اَلِن، سال 30-1928میلادی و به‌­عنوان رقیب اصلیِ بانک مَنهتن) ساخته شد و همزمان با آن مرکز راکفلر (ریموند هود و شرکاء، 40-1932 میلادی) نیز بنا گردید و در روند بازسازی شهر تأثیر گذاشت. با ظهور جنبش تاریخ­‌گرایی در نیویورک، فرانک لوید رایت ساختمان لارکین، که یک ساختمان اداری خشک و بی­‌روح بود را در بافالو ساخت (سال 1904 میلادی، تخریب در سال 1950 میلادی). اما 1800 کارمند این شرکت که در آن کار­می­‌کردند، از مزایایی نظیر فضای استراحت و کتابخانه بهره‌­مند بودند.

مدرنیسم
به دنبال جنبش احیای معماری بومی انگلیس و با پیدایش مجدد سبک نئوکلاسیکِ دهه‌­ی 1800، در نواحی حومه‌­ی شهری، نوعی تاریخ‌گراییِ همراه با مینیمالیسم در اروپا پدیدار ­شد که تقریباً به­‌طور کامل از تزئینات صرفِ نظر کرده و فقط شامل المان­‌های ابتدایی و پایه­‌ی معماری کلاسیک بود. سرانجام با ظهور جنبش هنر نو، این تاریخ­‌گرایی به مدرنیسم و سُنت‌­گرایی منتهی شد. این سبک ساده و بدون تزئینات که تنها نماد آن، ستون­‌ها و دیواره‌­هایش بودند به­‌شدت معماری ساختمان‌های اداری را تحت تأثیر قرار داد. ساختمان‌های اداری که تا جنگ جهانی دوم تحت نظر فریتس شوماخر (عضو کمیته­‌ی ساختمان شهری 33-1909 میلادی) در هامبورگ ساخته شدند، به شدت تحت تأثیر تاریخ‌­گرایی بوده و در عین وفاداری به سبک نئوکلاسیک (ساختمان انجمن صنعت رنگ در فرانکفورت/ ماین، هانس پولتسیش، 30-1929 میلادی) زمین‌ه­ای برای شکل­‌گیری تجربه­‌های مدرن (اکسپرسیونیسم) محسوب می­‌شدند. ساختمان شیلی اثرِ فریتس هوگر، ساختمان اداری کاملاً مدرنی است که فضاهای اداری با پلان آزاد و انعطاف‌پذیر و بسیار عملکردی در پسِ نمای آن شکل­‌گرفته‌­اند. در این دوران پِتِر بِرِنس با طرّاحی ساختمان­‌هایی برای شرکت AEG هویت شاخصی به آن بخشید. ساختمان مانِسمـان او در دوسلدورف (1912)، همانند ساختمان بانک فدرال اتو واگنر در وین (1884)، نشانگر ظهور پارتیشن‌ها و صفحات متحرّک در طرّاحی فضاهای داخلی بود. والتر گروپیوس و آدولف مایر نیز بر اساس همین تاریخ­‌گرایی برای نمایشگاه اتحادیه­‌ی کارگران در سال 1914 کارخانه‌­ی مدرن به همراه ساختمان اداریِ وابسته به آن را طرّاحی کردند. در این ساختمان پلکان‌های جانبی به صورت سازه­‌هایی آزاد و شیشه­‌ای طرّاحی شده­‌اند در حالی‌که ورودی اصلی همچنان با ظاهری صلب و سنگین، سنّتی به نظر می­‌رسد و نمای ساختمان با ردیفی از ستون‌های تزئینی شکل گرفته است. بسیاری از طرح­‌ها و ساختمان‌های اداری این دوره به صورت یک رؤیای آرمان‌شهری باقی ماندند، مانند پروژه‌­ی «وُلکِن­بوگل» (“Wolkenbügel”) که یکی از تندرو­ترین طرح‌های اداری این دوران است و در سال 1924 میلادی توسط اِل لیسیتسکی و مارت اِستام طرّاحی شده است. در این طرح حجم اصلی ساختمان با حائل­‌ها و سازه­‌های متفاوتی از سه طرف نگه‌داشته شده و بر فراز یکی از چهارراه­‌های مسکو غوطه­‌ور است.

در آمریکا، مدرنیسم به‌­راحتی مورد پذیرش قرار نگرفت. در سال 1922 میلادی مسابقه‌­ای بین­‌المللی برای طرّاحی آسمان­‌خراش روزنامه­‌ی «شیکاگو تریبیون» بر پا شد که توجه تعداد زیادی از معمارانِ مدرن اروپایی را به­‌خود جلب­‌کرد اما نهایتاً طرح هاؤلز و ؤود که حاوی تزئینات نئوگوتیک فراوان بود، برنده ­شد. این جریان یکبار دیگر، 11 سال بعد اتفاق افتاد و در مسابقه‌­ای برای طرّاحی کاخ شوروی واقع ­در اتحادیه­‌ی جماهیر سوسیالیستی شوروی (کشوری که به‌­طور کلی دیدگاهی روشنفکرانه نسبت به نوگرایی داشت)، طرحی برگزیده شد که در مقایسه با سایر طرح‌­ها سنّتی بود و مدرنیست‌ها بار دیگر مأیوس شدند.

دوران پس از جنگ
در دهه­‌ی 1930 سبک‌های یادمانی، آمریکا و اروپا را تحت تأثیر قرار دادند. ولی بعد از رکود اقتصادی و جنگ جهانی دوم روند معماری ناگهان به سود مدرنیست­‌ها تغییر­کرد. مهاجران اروپایی (به‌­ویژه والتر گروپیوس و لودویگ میس وان در روهه) موفق به القای عقاید مدرنیستی در ایالات متحد آمریکا شدند و این میراث را به شاگردانشان سپردند تا آن را ادامه‌­دهند. بعد از ظهور اسکید مور، اوینگز و مریل (SOM، 1951) با خانه­‌ی لِوِردر نیویورک، دیوارهای شیشه­‌ای با پروفایل‌های ظریف و تصویری از انعکاسِ ابرها به مظهر معماری فضاهای اداری مدرن تبدیل­‌شد. شرکت SOM با ساخت سفارتخانه­‌های دلباز آمریکایی، درطرّاحی ساختمان‌های اداری مدرن در اروپای پس­از جنگ به­‌شدت مؤثر ­بود.

در این دوران قانون جدایی فضاهای اداری و مسکونی و کاربری­‌های عبور و مرور و ترانزیت که در سال 1933 توسط کنگره‌­ی سیام در آتن تبیین شده بود به اجرا در آمد، البته قوانین کنترل­‌کننده­‌ی تراکم جمعیت از زمان صنعت­‌گرایی و بازسازی ساختارهای شهری در اواخر قرن 19 و اوایل قرن 20 میلادی مطرح­ شده بودند. اکنون در شهر مناطق صرفاً اداری پدید می‌آمد، مثلاً شهر اداری لادِفانس (La Defense) در حومه­‌ی پاریس با مجسمه‌ها و تندیس­های غول‌­پیکر و عظیمی که اثر هنرمندان مشهور بودند در بین آسمان­‌خراش‌ها ساخته شده است. (مانند برج منهتن در لادفانس از مایکل هربرت و مایکل پراکس در سال 1975 میلادی).
به استثنای مرکز تجارت جهانیِ سابق در نیویورک (توسط مینُرو یاماساکی با ارتفاع 420 متر و 44000 فضای اداری) و برج سیرز در شیکاگو (توسّط SOM، گراهام اف. کان در سال 1973 میلادی، با 442 متر ارتفاع)، ساختما‌‌ن‌های اداری به­‌ندرت به نشان تجاری شهر بدل­ می­‌شدند. ولی پروژه­‌ی «خانه­ی سه­‌تکه» (“Dreischeibenhaus”) اثر HPP که بین سال‌های 1957 تا 1960 میلادی ساخته­‌شده و آسمان­‌خراش پیرلّی که توسط جو پونتی بین سالهای 1955 تا 1958 میلادی در میلان بنا­ شد، به چنین جایگاهی در ساختار شهری دست یافتند.

دست­‌اندرکاران تکنولوژی­‌های اداری، کارفرمایانی مهم برای ایده‌­های خلاقانه­‌ی ساختمان­‌های اداری هستند: شرکت IBM مارسل برویر، اِگون آیرمان و ریکاردو لگورتّا را به­ خدمت ­گرفت، و اولیوِتی نیز گذشته از آیرمان، متخصصینی همچون کارلو اسکارپا، کنزو تانگه، لوئی کان، ریچارد مایر، B.B.P.R، اتّوره سوتساس و جیمز استیرلینگ را برای طرّاحی اداراتش به استخدام خود در آورد. این شرکت‌ها با طرح‌­های معماران مشهور، در­صدد بالا بردن وجه و اعتبار شرکتشان بودند، مانند آنچه به‌­طرز تحسین­‌برانگیزی در ساختمان اداری شرکت ب­ام­و تحقّق یافت، این ساختمان که در جام جهانی 1974 میلادی توسط کارل شوانتزر ساخته شد با فرم خاصش که به شکل چهار استوانه طرّاحی شده بود به بنای یادبودی برای تکنولوژی مدرن تبدیل شد. استفاده از دیوارهای پرده‌­ای و شیشه­‌ای در سالهای 1960 میلادی در طرّاحی ساختمان‌های اداری و دفتری رایج شد، چون این طرح‌­ها مقرون­‌به­‌صرفه بوده و به بهبود وضعیت شرکت‌ها کمک می­‌کردند. البته فرهنگ نیز در طرح ساختمان مؤثر بود. اگرچه در ابتدا استفاده از فضاهای اداری سلولی (اتاق­‌های اداری مجزا) نمودی از تشخص و اعتبار در اروپا و تقریباً در ایالات متحد آمریکا بود، به مرور در سالهای 1970 میلادی فضاهای اداری بزرگ و یکپارچه باب­ شد. که از آن جمله می‌­توان به دو مورد اشاره کرد: یکی ساختمان ویلیس فابِر و دوماس اثر نورمن فاستر در ایپسویچ (1970 تا 1975 میلادی) که دفتری با پلان آزاد و سازه­‌ی باربر بود و دومی ساختمان شرکت بیمه­‌ی سنترال بِهِر در آپِلدورن کار هرمان هرتسبرگر (1968 تا 1977 میلادی) که در آن فضاهای اداری مانند جزایری بودند که با راهرویی عمومی به یکدیگر متصل می­‌شدند. در سال 1963 میلادی شرکت نینوفِلِکس از نوردهولم اولین چیدمان لنداسکیپی فضای اداری را به سفارش دفتر تجاری کوییک‌برنر ارائه کرد و به­این ترتیب فضاهای اداری ترکیبی بوجود آمد و مدل جدیدی از فضاهای اداری به فهرست این­گونه ساختمانها اضافه­ شد. در سال 1978 میلادی شرکت تِنگبوم آرکیتِکتِر، از هر دو شیوه­‌ی طرّاحی دفاتر استفاده کرده و فضاهای اداری بزرگ با پلان آزاد را با بخش­‌های کانونی و متمرکز ترکیب کرد و این طرح را در دفتر نمایندگی شرکت کانن در سولنا به ­کار برد. این طرح به­‌سرعت در فضاهای اداریِ باز آمریکایی رشد کرد در حالیکه هم­‌دوره‌­ای­‌های اروپایی آنها با پلان‌های بسته‌­ای که داشتند قادر به اجرای چنین طرحی نبودند.

یک ساختمان باید یک دهکده باشد. (آلدو وان آیک، 1959)
استفاده از کامپیوتر که از سال 1980 میلادی شروع­ شد، موجب تغییردر کاربری و هویت مشترک فضاهای اداری شد. ساختمان‌های قدیمی‌­تر اغلب قابلیت تطبیق با فضای اداری مدرن (کابل‌های اطلاعاتی، ابزار گرمایشی) را نداشتند چراکه یا اداره­ و کنترل آنها از نظر تکنولوژیکی، خدمات مدرن و سیستم­‌های تهویه‌­ی مطبوع خیلی پرهزینه بود یا برای این کار خیلی بزرگ بودند (تأمین ارتباطات دوربُرد و بی­سیم و استفاده از سیستم‌­های دیجیتال در اینگونه فضاها ضروریست). چنین مسائلی منجر به ساخت و طرّاحی فضاهای اداری جدیدی شد که انعطاف­‌پذیر بوده و قابلیت تطبیق با شرایط و عملکردهای مختلف را دارند و کارکنانِ چنین دفاتری بصورت مشترک از فضاهای کاری استفاده می‌­کنند.
توجه به مفهوم «ارزش­‌ها و سرمایه­‌های انسانی» به شروع مرحله‌ی بعدی در تکامل فضای اداریِ ایده‌­آل برای کارمندان و کارفرمایان منجر شد. افزایش بیماری­‌های ناشی از ساختمان که معمولاً به دلایل صرفاً اقتصادی ایجاد می­‌شد باعث بالا رفتن توجه کارفرمایان برای بهبود کیفیت فضای کاری شد. و طراحان و کارفرمایان دریافتند که تحرک، ایجاد فضاهای مراودات غیر رسمی، و برخورد­های اتفاقی کارکنان در حین انجام وظیفه سبب بهبود روحیه و بالا رفتن راندمان کاری کارمندان می­‌شود و بدین ترتیب فضاهای اداری از یک ساختارِ اقتصادی و کاری و رسمی به محیطی تبدیل می­شوند که از نظر اجتماعی بسیار با ارزش است. و به عبارتی یک «مجموعه­‌ی اداری و تجاری» با طرح جدید و متنوعی که شامل فضاهای مختلفی همچون سالن‌های انتظار و لابی­‌های متنوع است، محیطی برای فعالیت­‌های مختلف ایجاد می­‌کند و برای تمام کارمندان و مراجعین مطلوب خواهد بود.
مسئله‌­ی رفاه کارمندان روز­به‌­روز مهم‌­تر می­‌شود و هر کس با نگاهی به این مقاله، نظر نویسنده‌­ی دانمارکی یوآخیم بانگ را تأیید می­‌کند که نوشته است: «تنها چیزی که می­‌تواند ما را با زندگی آشتی دهد، داشتنِ کاری است که عاشق آن باشیم.»