سر در دانشگاه شریف اثر شهاب‌الدین ارفعی

تاریخچه
دانشگاه صنعتی شریف به عنوان اولین دانشگاه صنعتی کشور علی‌رغم ویژگی‌های معماری قابل توجه آن، فاقد عنصر یا عناصر جهت دهنده و شاخص شهری بود. از سوی دیگر استقرار دانشگاه در خیابان آزادی هویتی سازنده برای ارتقای کیفیت فضایی این محور مهم شهری و فرا شهری پایتخت محسوب می شود.
به مناسبت پنجاهمین سالگرد تاسیس دانشگاه صنعتی شریف قرار شد در قسمت ورودی دانشگاه، ساختمانی احداث شود که ظاهر و ماده‌اش کم حجم اما پژواک و تاثیرش بسیار باشد. در این راستا مسابقه ی طراحی سردر دانشگاه صنعتی شریف به صورت محدود و با هدف اصلی هویت‌بخشی و ساماندهی فضای ورودی اصلی دانشگاه در خیابان آزادی و تبدیل آن به جلوه‌گاه فرهنگ و فن آوری برگزار گردید. برای این مسابقه از آقایان مهندس جهانگیر درویش، دکتر فواد رفیعی، مهندس صالح حاجی میری، مهندس محمدحسن مومنی، مهندس محمدرضا عشقی، دکتر علی اکبر صارمی، مهندس نظام عامری و اینجانب دعوت شد. در این مسابقه از طراحان خواسته شده بود هم به فضایی که القاکننده ی احساس تعلق و هویت است توجه نمایند و هم به فعالیت‌های جاری که در آن مکان باید شکل گیرد. با این رویکرد طرح‌های ارائه شده در خرداد ماه 1394 مورد داوری قرار گرفتند.
پس از اعلام نتایج داوری، دو طرح ارائه شده توسط اینجانب و دکتر فواد رفیعی مشترکاً رتبه ی نخست را کسب کردند و در نهایت طرح اینجانب (شهاب‌الدین ارفعی، مهندس مشاور ارگ بم کرمان) با نظر هیئت رئیسه ی دانشگاه انتخاب شد و طرح مهندس صالح حاجی میری رتبه ی سوم را به خود اختصاص داد.
اجرای طرح
با در نظر گرفتن تعجیل برای شروع کار و خاتمه‌ی آن در پنجاهمین سال فعالیت دانشگاه، پیشنهاد گردید عملیات اجرایی پروژه ی سردر دانشگاه و انجام طراحی تفصیلی به صورت یکپارچه و منسجم و همزمان باشد. قرارداد طرح و مدیریت ساخت (تهیه‌ی نقشه‌ها با جزئیات اجرایی و مدیریت عملیات ساخت) همزمان از سوی دانشگاه، با مهندسان مشاور ارگ بم کرمان به عنوان برنده ی اول مسابقه منعقد گردید و سرانجام در شهریور ماه 1396 پروژه مورد بهره برداری قرارگرفت.
ویژگی‌های فنی اصلی طرح منتخب، بهره‌گیری از آجر قرمز در سازگاری با مصالح ساختمان‌های اصلی دانشگاه صنعتی شریف و با روش های فناوری نوین و فرم‌های امروزی‌تر است. به عبارت دیگر، این سردر تداوم و تجلی هویت معماری اولیه ی دانشگاه است، در حالی که رد پای زمان و اندیشه های جدیدتر را به خود گرفته است. در این پروژه برای اولین بار در ایران پانل های آجری پیش ساخته با استفاده از مصالح G.R.C. که از متداول ترین روش‌های پوشش نما در جهان به شمار می‌رود، تولید و سپس نصب ‌گردید تا نوآوری در بهره گیری از مصالح را هم شاهد باشیم.
در محور ورودی، پنج رواق سنگی که با سنگ تراورتن سفید ساخته شده‌اند و به ارتفاع‌های مختلف ورودی دانشگاه را شاخص کرده‌اند و استوانه هایی در این محدوده به عنوان نرده طراحی شدند که دارای سیستم مکانیکی حرکت عمودی بوده و می توانند در ترازهای مختلف بر اساس نیاز متوقف گردند. ساخت و نصب این نرده اقدامی کاملاً نو، بدیع و یکی از ویژگی‌های بارز پروژه محسوب می‌گردد که تاکید بر مفهوم صنعتی بودن دانشگاه نیز دارد و به لحاظ زیبایی، کیفیت و تکنولوژی ساخت، در طبقه‌ی زیرین مکانی به صورت نمایشگاهی برای بازدید عموم ایجاد شده است.
طرح جامع کنترلی، با شناخت کلی نیازهای حفاظتی دانشگاه و تلفیق آن با شأن و جایگاه فرهنگی دانشگاه توسط شرکت ایمن دژلاک طراحی و با نصب دستگاه‌های آشکارساز و با بهره‌گیری از فناوری نوین مدیریت تردد محقق گردید.
معیار برخورد با پروژه:
• دست یابی به کالبدی که نماد دعوت و استقبال است؛
• تجلی مجدد هویت معماری اولیه ی دانشگاه با روایتی جدید؛
• توجه به الگوی حاکم بر معماری دهه‌ی 40 و معماری محدوده ی طرح؛
• رسیدن به طرحی با قابلیت قرائت آسان؛
• تامین فضاهای اولیه‌ی عملکردی.
مفاهیم در نظر گرفته شده در طرح پروژه عبارتند از:
• بدیع بودن در عین تناسب با هویت معماری ملی؛
• هماهنگی و تاثیرپذیری از آثار ارزشمند معماری در محیط دانشگاه به ویژه بناهای متعلق به سال‌های چهل خورشیدی؛
• تقویت احساس تعلق؛
• توجه ویژه به نشانه‌ها و نمادها به مثابه ی روشی موثر و ابزاری فرهنگی برای غنای هویت، خوانایی و تطابق با محیط؛
• توجه هم‌زمان به ایفای نقش سردر ورودی دانشگاه در دو مقیاس معماری و شهری؛
• توجه به تاثیر متقابل محیط و فضای ساخته‌ شده بر ذهنیات و رفتارها؛
• بهبود عملکرد و ساماندهی فعالیت‌های جاری فضای ورودی.

معماری معاصر ایران: آموزشی و تحقیقاتی، فرهنگی، هنری، مذهبی، ورزشی

_______________________________________

نام پروژه ـ عملکرد: سردر دانشگاه صنعتی شریف، یادمانی
شرکت ـ دفتر طراحی: مهندسان مشاور ارگ بم کرمان
معمار اصلی: شهاب‌الدین ارفعی
همکاران طراحی: احمد خلیفاوی، محمدرضا برومند
معماری فاز 2 و مدولاسیون نما: محمدرضا برومند
نظارت: حمید حیدری مهوار، علیرضا قلی‌نژاد پیربازاری
طراحی سازه: ایمان ذاکری
مجریان پروژه: حسن جدی یگانه، مهدی محسنی مقدم
طراحی و اجرای نرده‌های متحرک ورودی: محمود صدری
نوع سازه: سازه فولادی پیش ساخته
آدرس پروژه: تهران، خیابان آزادی، دانشگاه صنعتی شریف
مساحت زیربنا: 642 متر‌مربع
کارفرما: دانشگاه صنعتی شریف
تاریخ شروع و پایان ساخت: 1396  -  1394
عکاسی پروژه: جاسم غضبانپور، صبا حیدری مهوار
وب سایت: Bamcitadel.ir
ایمیل: bamcitadel@yahoo.com

این پروژه اثری است از مهندس شهاب‌الدین ارفعی
برای مشاهده‌ی مشخصات و دیگر آثار این معمار(ان) در دانشنامه کلیک کنید.

مشاهده!