دهکده‌ی تابستانی کودکان بی­‌سرپرست

مبنای برنامه، ساخت اردوگاهی تابستانی برای کودکان بی‌سرپرست بود که در پرورشگاه‌­های مختلف کشور زندگی می­‌کردند. دیبا با مطالعه‌ی یتیم‌خانه­‌ها متوجه وجود نابسامانی فکری و روحی در میان دختران و پسران بی­‌سرپرست شد و پس از بررسی و مطالعه به این واقعیت پی برد که ایده‌ها و رؤیاهایی که اکثر کودکان این رده­‌ی سنی در ذهن دارند، برای این بچه‌های بی‌­سرپرست کاملاً غریب است. کودکان یتیم، محصور در چهارچوب قوانین سفت و سخت مؤسسه رشد می‌کردند و غالباً شانس قاطی شدن با محیط شهری و قیل‌­وقال همسایگان خود را نداشتند. به همین دلیل هم معمولاً تصورات ناقص و غیرمنسجمی از دنیای بیرون در ذهنشان شکل می‌گرفت. در مواجهه با چنین پیش‌زمینه‌ای هدف بر این شد تا محیطی ساخته شود که دختران و پسران یتیم‌خانه­‌ها در آنجا دور هم جمع شوند. پروژه‌ی دهکده­‌ی تابستانی با همین بذر فکری آغاز شد. در آن زمان به‌­تازگی اسم “یتیم­‌خانه” به “پرورش‌گاه” تغییر یافته بود. پس از تبیین برنامه، طرح ایده‌آل به صورت احداث دهکده‌ای با خوابگاه، رستوران (کافه‌تریا)، سینما، تئاتر (شامل تالارها و سالن‌ها) و سایر عملکردهای اجتماعی از قبیل کتابخانه، استودیوی هنر و درمانگاه، مشخص، و قرار شد که هر ساختمان به یکی از کاربری‌های اصلی اختصاص یابد تا مقیاس و تنوع، تأمین شود. پیامد این روند، ساخت دهکده‌ای با محیطی سبز و محصور در میان ساختمان‌ها بود. ناحیه‌ی جغرافیایی دریای خزر دارای آب­‌وهوایی شرجی و بارش‌های فراوان است و معماری بومی موجود در این ناحیه برای اجرای پروژه مناسب دیده شد. برخلاف بخش­‌های جنوبی کشور که گرم و خشک هستند، طبیعت این خطه­‌ی سبز، معتدل و دلپذیر است.
ساخت اردوگاه در سال ۱۳۴۸ به پایان رسید و به روایت دیبا در روز افتتاح، همه‌ی شرکت‌کنندگان زبان به تحسین آن گشودند. او می‌گوید: «نتیجه‌ی کار خوب شد، بعداً بچه‌ها رو می‌دیدی که با چه لذتی بازی می‌کنن، باهم حرف می‌زنن، موزیک می‌زنن، تئاترِ بچه‌ها رو تماشا می‌کنن و خودشون توی درست کردنش مشارکت دارن. خب دریا بود، تو ساحل می‌دویدن. یک دریا داشتن مالِ خودشون، این بچه‌ها بعضی‌هاشون از اطراف کویر می‌اومدن و هنوز دریا ندیده بودن».
این دهکده اکنون تحت عنوان اردوگاه حبیب بن مظاهر برای استفاده­‌ی معلولین کشور تغییر کاربری داده است. در این مورد نظر دیبا را جویا شدیم. او پاسخ داد:
ما این اردوگاه را برای کودکان بی‌­سرپرست طراحی کرده بودیم؛ جایی که بچه­‌ها در آن بدوند، جیغ بزنند و بازی کنند. چرا جای بهتری را برای معلولین در نظر نگرفته‌­اند؟ مخصوصاً اینکه عده­‌ای از این معلولین، بازماندگان جنگ بوده و برای کشورمان ارزشمند هستند. بنابراین جا داشت تا مکان بهتری برای این افراد در نظر گرفته شود؛ جایی با رمپ و امکانات رفت­‌و­آمد نابینایان. در این صورت مجبور نخواهند شد به خاطر تغییر کاربری، در خود مجموعه دست ببرند. چون اصلاً مقیاس­‌ها برای بچه­‌ها طراحی شده است. بعضی سقف­‌ها کوتاهند و برای معلولین مناسب نیستند.

نام پروژه : دهکده‌ی تابستانی کودکان بی­‌سرپرست
معمار: کامران دیبا
موقعیت پروژه: تنکابن (شهسوار سابق)، سواحل دریای خزر
تاریح ساخت: 1348-1345 خورشیدی

این پروژه اثری است از کامران دیبا
برای مشاهده‌ی مشخصات و دیگر آثار کامران دیبا در دانشنامه کلیک کنید.

مشاهده!